ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં ભારતની ફિસ્કલ ડેફિસિટ **₹7.1 લાખ કરોડ** એટલે કે વાર્ષિક ટાર્ગેટના **41.9%** પર પહોંચી છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના ખર્ચમાં **18%** નો વધારો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ ટેક્સ કલેક્શનના મિશ્ર સંકેતોએ રોકાણકારોની ચિંતા વધારી છે.
ભારત સરકારની નાણાકીય સ્થિતિનું વિશ્લેષણ કરતા જણાય છે કે નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં સરકારે ફ્રન્ટ-લોડેડ સ્પેન્ડિંગ (Front-loaded spending) પર વધુ ધ્યાન આપ્યું છે. ઓગસ્ટ 2026 ના અંત સુધીના અધિકૃત ડેટા મુજબ, ફિસ્કલ ડેફિસિટ ₹7.1 લાખ કરોડ નોંધાઈ છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ જંગી ખર્ચ
સરકારી ખર્ચનો મોટો હિસ્સો લાંબા ગાળાની અસ્કયામતો બનાવવા પર ખર્ચાઈ રહ્યો છે. એપ્રિલથી ઓગસ્ટ દરમિયાન કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capex) માં 18% નો નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો છે અને તે ₹5.1 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું છે. ખાસ કરીને ડિફેન્સ અને રેલ્વે સેક્ટરમાં રોકાણ વધારવામાં આવ્યું છે. આ પાંચ મહિનાના ગાળામાં કુલ સરકારી ખર્ચ ₹20.78 લાખ કરોડ રહ્યો છે, જે પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં 10.1% વધુ છે.
ટેક્સ ટ્રેન્ડ અને આર્થિક જોખમો
રેવન્યુ મોરચે સ્થિતિ થોડી અલગ છે. ડાયરેક્ટ ટેક્સ કલેક્શન મજબૂત રહ્યું છે, પરંતુ ઈનડાયરેક્ટ ટેક્સ—જેમ કે એક્સાઈઝ અને કસ્ટમ ડ્યુટી—પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. સરકારનો આખા વર્ષ માટેનો 4.3% GDP ફિસ્કલ ડેફિસિટનો ટાર્ગેટ હાંસલ કરવા માટે ડાયરેક્ટ ટેક્સની મજબૂતી અત્યંત મહત્વની છે.
આ ઉપરાંત, ગ્લોબલ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બોન્ડ યીલ્ડમાં થતા ફેરફારો ભારતના અર્થતંત્ર માટે અનિશ્ચિતતા પેદા કરી શકે છે. જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધે અથવા બોન્ડ યીલ્ડ ઉપર જાય, તો સરકારની બોરોઈંગ પ્રોગ્રામની ક્ષમતા પર સીધી અસર પડી શકે છે.