૨૦૦૮ ના ગ્લોબલ ફાઇનાન્શિયલ ક્રાઈસિસના ૧૮ વર્ષ બાદ ભારતની આર્થિક સ્થિતિ અત્યંત મજબૂત બની છે. રેકોર્ડ ફોરેક્સ રિઝર્વ, બેન્કોના ઘટતા NPA અને ઇન્સોલ્વન્સી ફ્રેમવર્કને કારણે ભારત હવે કોઈપણ વૈશ્વિક આંચકા સામે ટકી રહેવા સક્ષમ છે.
૨૦૦૮ માં જ્યારે Lehman Brothers ના પતનથી ગ્લોબલ માર્કેટ હચમચી ગયું હતું, ત્યારે ભારતે કેપિટલ આઉટફ્લો અને ટ્રેડમાં ઘટાડાનો સામનો કર્યો હતો. પરંતુ આજે, ૨૦૨૬ માં ભારત પાસે ઘણી મજબૂત સુરક્ષા કવચ છે. ભારતીય બેન્કિંગ સેક્ટરે વર્ષોની મહેનત બાદ તેમના બેલેન્સ શીટ ક્લીન કરી દીધા છે અને ગ્રોસ નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) હવે મલ્ટી-યર લો પર છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની પ્રોએક્ટિવ સુપરવિઝન નીતિએ સિસ્ટમિક રિસ્કને પહેલેથી જ ઓળખી લેવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી છે.
ઇન્સોલ્વન્સી અને સુરક્ષા કવચ
આજે ભારત પાસે 'Insolvency and Bankruptcy Code' જેવું મજબૂત કાનૂની માળખું છે, જે ૨૦૦૮ દરમિયાન ગેરહાજર હતું. વધુમાં, સામાન્ય થાપણદારો માટે DICGC હેઠળ વીમા કવચ વધારીને ₹૫ લાખ કરવામાં આવ્યું છે, જે બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં વિશ્વાસ વધારે છે. સાથે જ, વિદેશી હૂંડિયામણ (Forex Reserves) પણ અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તરે છે, જે કરન્સીમાં આવતી વોલેટિલિટી સામે રક્ષણ આપે છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોકાણકારનું ધ્યાન
ઘણા લોકો AI માં ચાલી રહેલી તેજીની સરખામણી જૂના ટેક બબલ્સ સાથે કરી રહ્યા છે. પરંતુ મુખ્ય તફાવત એ છે કે અત્યારની AI અગ્રણી કંપનીઓ પાસે મજબૂત કેશ ફ્લો છે. તેમ છતાં, જો આ કંપનીઓ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ભારે ડેટ (Debt) લેવાનું શરૂ કરે, તો જોખમ વધી શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટર્સમાં ગ્લોબલ લિક્વિડિટી, વ્યાજ દરો અને ટેક પ્રોજેક્ટ્સમાં વપરાતા ડેટના સ્તર પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.