ભારતની FTA ભાગીદાર દેશોમાં નિકાસ એપ્રિલ થી જુલાઈ **2026** દરમિયાન **23.9%** વધી છે, જેનાથી તે દેશો સાથેની ખાધ ઘટી છે. જોકે, દેશની કુલ વેપાર ખાધ **$118.6 અબજ** પર પહોંચી છે, કારણ કે મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે ઈલેક્ટ્રોનિક અને ટેકનિકલ પાર્ટ્સની આયાત વધી રહી છે.
ભારત માટે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 ના પ્રથમ ચાર મહિનાના વેપાર આંકડા બે અલગ તસવીરો રજૂ કરે છે. એક તરફ જ્યાં FTA (Free Trade Agreements) ધરાવતા દેશો સાથેની નિકાસમાં મજબૂત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, તો બીજી તરફ દેશની એકંદર વેપાર ખાધ (Trade Deficit) સતત વધી રહી છે.
FTA નિકાસમાં તેજી
એપ્રિલ થી જુલાઈ 2026 દરમિયાન FTA ભાગીદાર દેશોમાં ભારતની નિકાસ 23.9% વધીને $57.2 અબજ થઈ છે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, નોન-FTA માર્કેટમાં આ વૃદ્ધિ માત્ર 13.9% હતી. સરકારી આંકડા મુજબ, FTA ભાગીદારો સાથેની ટ્રેડ ડેફિસિટ $34.2 અબજથી ઘટીને $32.6 અબજ થઈ છે. ભારતીય કંપનીઓ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારના નિયમો અને ડ્યુટી બેનિફિટ્સનો વધુ કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરી રહી છે.
ખાસ કરીને તાન્ઝાનિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા, કેન્યા અને સિંગાપોર જેવા દેશોમાં ભારતની ફાર્મા અને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સની માંગ વધી છે. ઓમાન સાથેના CEPA કરાર બાદ પણ ટ્રેડ વોલ્યુમમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
ટ્રેડ ડેફિસિટનો પડકાર
FTA આંકડા પ્રોત્સાહક હોવા છતાં, કુલ મર્ચેન્ડાઇઝ ટ્રેડ ડેફિસિટ વધીને $118.6 અબજ થઈ છે. આનું મુખ્ય કારણ આયાતનો ઝડપી દર છે. ભારતની આયાત 19.27% વધીને $292.38 અબજ થઈ છે, જ્યારે નિકાસ 17.04% ના દરે વધીને $173.78 અબજ રહી છે. મુખ્યત્વે ઈલેક્ટ્રોનિક કોમ્પોનન્ટ્સ અને કોમ્પ્યુટર હાર્ડવેરની વધતી આયાત આ ગેપનું મુખ્ય કારણ છે, જે ઘરેલું મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે અત્યંત જરૂરી છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વનું
રોકાણકારોએ એ જોવું પડશે કે આ આયાત-આધારિત વૃદ્ધિ લાંબા ગાળે કેટલી ટકાઉ છે. વધતી વેપાર ખાધ ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ લાવી શકે છે અને ફુગાવાને પણ અસર કરી શકે છે. કંપનીઓની પ્રોફિટ માર્જિન પર વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ અને ઊર્જાના ભાવની અસર ચકાસવી પણ અનિવાર્ય છે.