FCNR ડિપોઝિટને કારણે રૂપિયામાં સ્થિરતા આવી છે અને સિસ્ટમ લિક્વિડિટી **3%** સુધી પહોંચી છે. જો કે, આ ભંડોળ ટેમ્પરરી છે અને ભવિષ્યમાં તેની ચુકવણી કરવી પડશે. દેશની આર્થિક સ્થિરતા માટે સતત FII ઇનફ્લો અનિવાર્ય છે.
શું આ રાહત કાયમી છે?
ભારતીય અર્થતંત્રને હાલમાં Foreign Currency Non-Resident (FCNR) ડિપોઝિટના ઉછાળાથી મોટો ટેકો મળી રહ્યો છે. ઓક્ટોબર 2026 ની શરૂઆત સુધીમાં આ ઇનફ્લો $127 અબજથી $137 અબજ વચ્ચે રહ્યો છે, જેણે રૂપિયાને ₹96.31 ના સ્તરે પડતા અટકાવવા માટે એક સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડ્યું છે. જોકે, નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે આને કાયમી સ્થિરતા ન ગણવી જોઈએ.
લિક્વિડિટીનું ગણિત અને જોખમ
બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી જે 3% સુધી વિસ્તરી છે, તે RBI ના FCNR(B) સ્વેપ વિન્ડોને આભારી છે. ભલે આ વિન્ડો 31 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ બંધ થઈ ગઈ હોય, પણ તેની અસર હજુ વર્તાઈ રહી છે. સમસ્યા એ છે કે FCNR ડિપોઝિટ એ લાંબા ગાળાનું મૂડી રોકાણ નથી, પરંતુ એક પ્રકારનું ઉધાર છે જે ચોક્કસ મુદ્દતે પાછું ચૂકવવું પડશે, જે ભવિષ્યમાં 'ક્લિફ ઇફેક્ટ' સર્જી શકે છે.
આર્થિક પડકારો અને ટ્રેડ ડેફિસિટ
દેશની ટ્રેડ ડેફિસિટ જીડીપીના 9% જેટલી ઊંચી સપાટીએ છે, જે છેલ્લા એક દાયકામાં સૌથી વધુ છે. ઓગસ્ટ 2026 માં ટ્રેડ ડેફિસિટ ઘટીને $26.86 અબજ થઈ હોવા છતાં, સ્ટ્રક્ચરલ અસંતુલન યથાવત છે. આ ઉપરાંત, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) પણ સતત વેચવાલી કરી રહ્યા છે, જેનું મુખ્ય કારણ 5.3% થી વધુ વધી ગયેલી US ટ્રેઝરી યીલ્ડ છે.
બેંકિંગ સેક્ટર પર દબાણ
બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં ક્રેડિટ ગ્રોથ છેલ્લા બે મહિનામાં 19% ના મજબૂત સ્તરે રહ્યો છે, પરંતુ ઓક્ટોબરથી બેઝ ઇફેક્ટના કારણે તેમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. રોકાણકારો માટે હવે ટ્રેડ ડેફિસિટના આગામી આંકડા અને FII ના પ્રવાહ પર નજર રાખવી અત્યંત મહત્વની બની રહેશે.