વર્ષ **2026**માં વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય માર્કેટમાંથી **₹3 લાખ કરોડ**થી વધુ રકમ પાછી ખેંચી લીધી છે. હવે આર્થિક સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે સરકારે એક્સપોર્ટ પર વધુ ભાર મૂકવો પડશે અને નિયમનકારી અવરોધો દૂર કરવા પડશે.
વર્ષ 2026માં ભારતનું અર્થતંત્ર એક મહત્વના વળાંક પર છે. અત્યાર સુધી આપણે વિદેશી રોકાણકારો (FPI)ના ભરોસે ખાધ પૂરી કરતા હતા, પરંતુ હવે આ મોડેલ પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. ફક્ત ઓક્ટોબર મહિનામાં જ ₹44,166 કરોડના વેચાણ સાથે, કુલ આઉટફ્લો ₹3 લાખ કરોડને વટાવી ગયો છે. આ સ્થિતિમાં, હવે રૂપિયાની કિંમત અને અર્થતંત્રની સ્થિરતા માટે 'ઓર્ગેનિક એક્સપોર્ટ ગ્રોથ' અનિવાર્ય બની ગયું છે.
એક્સપોર્ટમાં કેમ છે મુશ્કેલી?
RBIએ વારંવાર ચેતવણી આપી છે કે વિદેશી ભંડોળની અસ્થિરતા અર્થતંત્ર માટે જોખમી છે. દુર્ભાગ્યવશ, કુલ આર્થિક ઉત્પાદનમાં એક્સપોર્ટનો હિસ્સો જે 2011-12માં 17% હતો, તે ઘટીને 2025-26માં માત્ર 11.4% પર આવી ગયો છે. અમલદારશાહીની અડચણો અને કમ્પ્લાયન્સના કડક નિયમોને કારણે ભારતીય કંપનીઓ વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધા કરવામાં પાછળ રહી રહી છે.
સરકારી સમન્વયની તાતી જરૂર
માત્ર વેપાર સમજૂતીઓ કરવાથી કામ નહીં ચાલે. નાણાં, વાણિજ્ય અને વિદેશ મંત્રાલય વચ્ચે વધુ સારા સંકલનની જરૂર છે. ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ બનાવીને જો આ વિભાગો વચ્ચે તાલમેલ બેસાડવામાં આવે, તો જ ખાનગી ક્ષેત્રને વેગ મળશે અને બિનજરૂરી નિયમોનો બોજ ઘટશે.
ગ્લોબલ ચેલેન્જ અને તૈયારી
યુરોપિયન યુનિયન અને યુકે જેવા મોટા બજારો હવે કાર્બન ઓડિટ અને લેબર કોડ જેવા સસ્ટેનેબિલિટી સ્ટાન્ડર્ડ્સ પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. જો ભારત આ ધોરણો મુજબ પોતાને અપગ્રેડ નહીં કરે, તો નિકાસકારોએ મોટા માર્કેટ્સ ગુમાવવા પડશે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
આગામી સમયમાં અમેરિકા સાથેની વેપાર મંત્રણા અને વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલની નવી પહેલો પર નજર રાખવી જરૂરી છે. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં સરળતા અને નિકાસ માટેના અવરોધો દૂર થાય તે જ સરકારના 'એક્સપોર્ટ-લેડ ગ્રોથ'ના સંકલ્પની કસોટી કરશે.