ભારતનો ઈફેક્ટિવ GST દર **11.74%** થી ઘટીને **10.84%** પર આવી ગયો છે. FY26 દરમિયાન ટેક્સબલ સપ્લાયમાં **25.8%** નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે 57મી GST કાઉન્સિલ હવે કમ્પ્લાયન્સ અને રિફંડ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
ભારતની પરોક્ષ કર પ્રણાલીમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારે પુષ્ટિ કરી છે કે ઇફેક્ટિવ GST રેટ હવે 11.74% થી ઘટીને 10.84% થયો છે. સપ્ટેમ્બર 2025 માં મળેલી 56મી GST કાઉન્સિલની બેઠક બાદ 5% અને 18% ના ટુ-ટાયર ટેક્સ સ્ટ્રક્ચરને અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી સિસ્ટમ વધુ સરળ બની છે.
વોલ્યુમમાં વધારો, ટેક્સમાં ઘટાડો
શરૂઆતમાં એવી આશંકા હતી કે ટેક્સ રેટ ઘટવાથી સરકારી તિજોરી પર અસર પડશે, પરંતુ સરકારી ડેટા કંઈક અલગ જ વાર્તા કહે છે. ટેક્સ રેશનલાઈઝેશનને કારણે ટેક્સ બેઝ વિસ્તારવામાં સફળતા મળી છે. FY26 માં સરેરાશ માસિક ટેક્સબલ સપ્લાય Rs 4.02 લાખ કરોડ થી વધીને Rs 5.06 લાખ કરોડ (આશરે 25.8% નો વધારો) થઈ છે. આ વૃદ્ધિને કારણે FY27 માં GST કલેક્શનમાં વાર્ષિક 11% નો સ્થિર વધારો જોવા મળ્યો છે.
વહીવટી સુધારા પર હવે કાઉન્સિલનું ધ્યાન
8 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ મળેલી 57મી GST કાઉન્સિલની બેઠક એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થઈ છે. હવે મુખ્ય ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર નક્કી થઈ ગયું હોવાથી, કાઉન્સિલનું લક્ષ્ય વહીવટી અને પ્રક્રિયાગત સુધારા પર છે. બિઝનેસ માટે રિફંડની ઝડપી પ્રોસેસિંગ, સરળ રજીસ્ટ્રેશન પ્રોટોકોલ અને ટેક્સ અધિકારીઓની દખલગીરી ઘટાડવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ ફેરફારોથી ઈન્ટર-સ્ટેટ લોજિસ્ટિક્સ અને વેપારમાં રહેલી મુશ્કેલીઓ ઘટશે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
રોકાણકારો માટે આ સુધારા પોઝિટિવ છે, કારણ કે તેનાથી કોર્પોરેટ પ્રોફિટેબિલિટી અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા વધશે. જોકે, ફુગાવો (Inflation) અથવા વૈશ્વિક એનર્જી પ્રાઈસમાં વધારો જેવા બાહ્ય પરિબળો પર નજર રાખવી જરૂરી છે. વધુમાં, રાજ્યોમાં આ સુધારાઓ કેટલી ઝડપથી લાગુ થાય છે તે કંપનીઓના વર્કિંગ કેપિટલ સાયકલ માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.