Whalesbook
આ વિકાસ પાછળ શું છે કારણ?
FY26 માં આ મજબૂત આર્થિક પ્રદર્શન પાછળ સરકારની સક્રિય નીતિઓ અને ઘરેલુ માંગમાં આવેલો ઉછાળો મુખ્ય કારણ છે. ખાસ કરીને, ઉત્પાદન (Manufacturing) અને સેવા (Services) ક્ષેત્રોએ 8.2% ના દરે વૃદ્ધિ નોંધાવી, જે જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટર (Q2 FY26) માં જોવા મળ્યું હતું. આ ગ્રોથ છેલ્લા છ ક્વાર્ટરનો સૌથી વધુ છે.
સરકારી નીતિઓ અને RBI નો રોલ
સરકાર દ્વારા આવકવેરામાં રાહત અને GST દરોનું તર્કસંગતકરણ (rationalization) જેવા પગલાંએ ગ્રાહક માંગને વેગ આપ્યો. આ નીતિઓ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ઘરગથ્થુ ખર્ચને ટેકો આપ્યો. તેની સાથે, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા નીતિગત દરોમાં કુલ 125 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (basis points) નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો, જેનાથી ઉદ્યોગો અને ગ્રાહકો માટે ધિરાણ ખર્ચ ઘટ્યો અને રોકાણ તથા ખર્ચ માટે વધુ અનુકૂળ વાતાવરણ સર્જાયું.
ઘરેલુ મજબૂતી વિરુદ્ધ વૈશ્વિક મંદી
વૈશ્વિક વેપારમાં અનિશ્ચિતતાઓ અને ટેરિફ (tariffs) વચ્ચે પણ, ભારતીય અર્થતંત્ર ઘરેલુ વપરાશ (domestic consumption) અને જાહેર મૂડી ખર્ચ (public capital expenditure) પર મજબૂત રીતે ટકી રહ્યું. વડાપ્રધાનના આર્થિક સલાહકાર પરિષદના અધ્યક્ષ, એસ. મહેન્દ્ર દેવના જણાવ્યા મુજબ, યુ.એસ. ટેરિફની ભારત પર અસર અપેક્ષા કરતાં ઓછી રહી છે. આ મજબૂત ઘરેલુ વપરાશને કારણે FY27 માં વિકાસ દર 6.5% થી 7% ની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે.
બેઝ યર (Base Year) માં પરિવર્તન
FY26 ના આંકડાઓ ખાસ મહત્વના છે કારણ કે તે 2011-12 ના બેઝ યર પર આધારિત GDP શ્રેણીના અંતિમ અંદાજો છે. હવે, આ પદ્ધતિમાં મોટો ફેરફાર થવાનો છે અને 2022-23 ને નવા બેઝ યર તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ ફેરફાર 27 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર થનાર આગામી અંદાજો સાથે લાગુ થશે.
ભવિષ્યની દિશા અને નાણાકીય લક્ષ્યો
નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે FY27 માટે નોમિનલ GDP ગ્રોથ 10% રહેવાની ધારણા વ્યક્ત કરી છે. કેન્દ્ર સરકારે FY27 માટે રાજકોષીય ખાધ (fiscal deficit) GDP ના 4.3% પર નિર્ધારિત કરી છે. વિશ્લેષકોને અપેક્ષા છે કે વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) અને વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણ (FPI) માં વધારો થશે, જે ભારતીય રૂપિયાને મજબૂત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. ભારત 2032 સુધીમાં નિકાસ (exports) 2 ટ્રિલિયન USD સુધી પહોંચાડવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક પણ ધરાવે છે.