Whalesbook
Moody's દ્વારા જાહેર કરાયેલ આ આગાહી એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં જોવા મળી રહેલા ગ્રોથમાં ઘટાડાના વ્યાપક વલણનો એક ભાગ છે. તેમ છતાં, ભારતીય અર્થતંત્ર તેના મજબૂત આંતરિક પાયાને કારણે વૈશ્વિક દબાણ વચ્ચે પણ પ્રદેશમાં સૌથી ઝડપી ગ્રોથ ધરાવનારી ઇકોનોમી બની રહેશે.
ફુગાવો અને રોજગારીનું ચિત્ર
રિપોર્ટમાં આંતરિક પડકારો પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. આગામી 2026 માં વાર્ષિક ફુગાવો વધીને 4.5% થવાની ધારણા છે, જે તાજેતરના નીચા સ્તરો કરતાં નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. તે જ વર્ષે બેરોજગારીનો દર વધીને 7% સુધી પહોંચી શકે છે. આ આંકડા અગાઉ જોવા મળેલા નીચા દરથી વિપરીત છે અને ધીમા પડી રહેલા ગ્રોથ વચ્ચે રોજગારી બજારમાં વધતા પડકારો સૂચવે છે.
ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને તેલના ભાવનો પ્રભાવ
વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા, ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ, કોમોડિટીના ભાવમાં વધઘટ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને અસર કરી રહ્યા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયા છે, જે 2025 માં સરેરાશ $68 કરતાં વધુ છે. આ ભારતની આયાત-નિર્ભર અર્થવ્યવસ્થા માટે સીધો ખતરો છે. તેલના ભાવમાં સતત $10 નો વધારો કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (Current Account Deficit) ને GDP ના 0.4% સુધી વધારી શકે છે અને રૂપિયાને નબળો પાડી શકે છે. વિશ્લેષકો ચેતવણી આપે છે કે જો ખર્ચ સંપૂર્ણપણે ગ્રાહકો પર નાખવામાં આવે તો તેલના ઊંચા ભાવ ફુગાવામાં 2.5-3.5% પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે. જો તેલની સરેરાશ કિંમત $130 પ્રતિ બેરલ રહે તો આર્થિક વૃદ્ધિ 0.8% પોઈન્ટ સુધી ધીમી પડી શકે છે.
વૈશ્વિક સરખામણી અને અન્ય આગાહીઓ
ધીમી ગતિ હોવા છતાં, ભારતની અર્થવ્યવસ્થા તેના ઘણા પ્રાદેશિક હરીફો કરતાં વધુ ઝડપથી વૃદ્ધિ કરશે તેવી ધારણા છે. જ્યારે દક્ષિણ એશિયાનો ગ્રોથ 2026 માં 6.3% સુધી ધીમો પડવાની અપેક્ષા છે, ત્યારે ભારતનું પ્રદર્શન અલગ તરી આવે છે. ચીનના GDP ગ્રોથની આગાહી 2026-27 માટે આશરે 4.5-4.8% છે. ઇન્ડોનેશિયાનો ગ્રોથ 4.8-5.2% રહેવાનો અંદાજ છે. મજબૂત આઉટલુક ધરાવતા વિયેતનામનો ગ્રોથ પણ 6.3-7.2% રહેવાની શક્યતા છે. IMF અને World Bank જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ 2026-27 માટે ભારતનો ગ્રોથ 6.5-6.6% રહેવાની આગાહી કરે છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. Goldman Sachs પણ 2026 માં 6.9% ગ્રોથની આશા વ્યક્ત કરી છે.
નીતિગત પડકારો અને પ્રતિસાદ
આ આર્થિક દબાણો નીતિ ઘડનારાઓ માટે એક મુશ્કેલ વાતાવરણ બનાવે છે. ઊંચા તેલના ભાવ કોર્પોરેટ નફાકારકતા પર પણ નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે, જેમાં ઊંચા-ખર્ચના સંજોગોમાં કમાણી 15-25% સુધી ઘટી શકે છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) સામે એક પડકાર છે: વધતો ફુગાવો અને ચલણ પરનું દબાણ વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરતા રોકી શકે છે, જે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પહેલેથી જ ઓછી રહેવાની અપેક્ષા રોકાણને વેગ આપવા માટે જરૂરી છે. સરકારી પગલાં, જેમાં GST રેટમાં ફેરફાર અને નાણાકીય પ્રોત્સાહનોનો સમાવેશ થાય છે, તે વપરાશને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં થયેલો યુએસ-ભારત વેપાર કરાર કેટલાક વેપાર અનિશ્ચિતતાઓને ઘટાડી શકે છે.
એકંદરે આર્થિક દ્રષ્ટિકોણ
આ જોખમો છતાં, સંસ્થાઓમાં સામાન્ય મત એ છે કે ભારત 2027 સુધીમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની રહેશે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને ચાલુ સુધારાઓ આ સ્થિતિસ્થાપકતાને સમર્થન આપે છે. દેશનો આર્થિક માર્ગ મોટાભાગે ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને તેમના ઊર્જા ભાવ, ફુગાવો અને વેપાર પરના પ્રભાવોને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવા પર આધાર રાખશે.