નવા આંકડાઓ મુજબ **2011 થી 2023** દરમિયાન લગભગ **50 કરોડ** ભારતીયો ગરીબી રેખાની બહાર આવ્યા છે. આ આર્થિક ઉછાળાનું મુખ્ય કારણ ભારતીય પરિવારોની આર્થિક સ્થિરતા છે, જે લાંબા ગાળે ડોમેસ્ટિક કન્ઝમ્પશન અને બચત માટે મોટો આધાર બની રહી છે.
ભારતના આર્થિક વિકાસની વાત જ્યારે પણ થાય છે ત્યારે સામાન્ય રીતે કોર્પોરેટ બેલેન્સ શીટ અને ક્વાર્ટર રિઝલ્ટ્સ પર ધ્યાન આપવામાં આવે છે. પરંતુ તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે આ વિકાસનું અસલી એન્જિન ભારતીય પરિવારનું માળખું છે. 2011 થી 2023 ના સમયગાળામાં 50 કરોડ જેટલા લોકોનું ગરીબીમાંથી બહાર આવવું એ માત્ર આંકડો નથી, પણ ભારતીય ગ્રાહકોની ખર્ચ કરવાની અને બચત કરવાની ક્ષમતામાં આવેલો પાયાનો ફેરફાર છે.
વધતી જતી કન્ઝમ્પશન પાવર
જ્યારે પરિવારો ગરીબીમાંથી બહાર આવે છે, ત્યારે તેઓ સીધા કન્ઝમ્પશન સાયકલમાં જોડાઈ જાય છે. આ શરૂઆત પાયાની જરૂરિયાતોથી થાય છે અને પછી રહેઠાણ, શિક્ષણ અને કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ તરફ વળે છે. રોકાણકારો માટે આ FMCG, ફાઈનાન્શિયલ સર્વિસિસ, હાઉસિંગ અને ઓટોમોબાઈલ જેવા સેક્ટર્સમાં એક મોટું માર્કેટ બનાવે છે. ભારતીય પરિવારોની ખાસિયત એ છે કે તે એક 'યુનિફાઈડ ઈકોનોમિક યુનિટ' તરીકે કામ કરે છે, જ્યાં સંસાધનો ભેગા કરીને જોખમો સામે લડવામાં આવે છે.
પરિવારની સ્થિરતા કેમ વિકાસ માટે જરૂરી છે?
ઘણા પૂર્વ એશિયાઈ દેશો અત્યારે ઘટતી જન્મદર અને વિખરાતા પરિવારો સામે લડી રહ્યા છે, જ્યાં સરકારોએ સોશિયલ સિક્યોરિટી પાછળ મોટો ખર્ચ કરવો પડે છે. તેનાથી વિપરીત, ભારતમાં પરિવાર એક કુદરતી વીમા કવચ તરીકે કામ કરે છે. આ ઉપરાંત, સોનું (Gold) જેવી ચીજોમાં રોકાણ કરવાની પરંપરાગત આદત એક 'સેફ્ટી નેટ' બનાવે છે, જે અર્થતંત્રને મુશ્કેલીના સમયમાં સ્થિરતા આપે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
આ ફાયદો કાયમી રહે તે માટે નવી નોકરીઓનું સર્જન ખૂબ મહત્વનું છે. જો અર્થતંત્ર યુવાનોને રોજગારી નહીં આપી શકે, તો આ માળખા પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ દેશના કન્ઝમ્પશન પેટર્ન અને સેવિંગ રેટ્સ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે કંપનીઓની ભવિષ્યની સફળતા મધ્યમ વર્ગની વધતી માંગ અને તેમની ખરીદશક્તિ પર નિર્ભર છે.