ભારતીય રોકાણકારો માટે ટેક્સના નિયમોમાં મોટો ભેદભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. ઇક્વિટી પર **12.5%** લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ છે, જ્યારે ડેટ રિટર્ન પર રોકાણકારોના ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ઊંચો ટેક્સ લાગે છે, જે કોર્પોરેટ બોન્ડ માર્કેટ માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારતીય ટેક્સ સ્ટ્રક્ચરમાં ઇક્વિટી અને ડેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ વચ્ચે સ્પષ્ટ વિભાજન જોવા મળે છે, જેને કારણે હવે પોલિસી રિફોર્મની માંગ તેજ બની છે. વર્તમાન નિયમો મુજબ, ₹1.25 લાખ થી વધુના ઇક્વિટી ગેઈન પર 12.5% ટેક્સ લાગે છે. તેની સામે, ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને ફિક્સ્ડ ઇન્કમ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ પર કોઈ ઈન્ડેક્સેશન બેનિફિટ વિના સીધો રોકાણકારના ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ લાગે છે.
આનો અર્થ એ છે કે ઊંચા ટેક્સ બ્રેકેટમાં આવતા રોકાણકારોએ ડેટ રિટર્ન પર 30% કે તેથી વધુ ટેક્સ ભરવો પડે છે, જ્યારે ઇક્વિટી રોકાણ વધુ ટેક્સ-એફિશિયન્ટ સાબિત થાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ અસમાનતાને કારણે રોકાણકારો જોખમ લીધા વિના માત્ર ટેક્સ બચાવવા માટે ઇક્વિટી તરફ વળી રહ્યા છે, જે લાંબા ગાળે ડેટ માર્કેટની આકર્ષકતા ઘટાડે છે.
આર્થિક વિકાસ પર અસર
ડેટ ફાઈનાન્સિંગ ભારતીય ઉદ્યોગો માટે કરોડરજ્જુ સમાન છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 સુધીમાં કોર્પોરેટ બોન્ડ્સનું કદ આશરે ₹59 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. જો ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સની માંગ ટેક્સના ગેરફાયદાને કારણે ઘટતી રહેશે, તો કંપનીઓ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવાનો ખર્ચ વધી શકે છે, જે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કોર્પોરેટ એક્સપાન્શનને અસર કરી શકે છે.
આગામી ફેબ્રુઆરી 2027 ના યુનિયન બજેટ પર રોકાણકારોની નજર છે. શું સરકાર ડેટ અને ઇક્વિટી ટેક્સ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે કોઈ કદમ ઉઠાવશે? ઇકોનોમિક સર્વે 2025-26 માં પણ ડેટ સિક્યોરિટીઝના ટેક્સેશનને તર્કસંગત બનાવવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી, જે હવે રોકાણકારોની સૌથી મોટી અપેક્ષા બની ગઈ છે.