ભારતના ક્રિએટિવ સેક્ટરમાં **5.7 કરોડ** લોકો કામ કરી રહ્યા છે, જે **2017** થી **40%** નો ઉછાળો દર્શાવે છે. હવે આ સેક્ટર ઔપચારિક બની રહ્યું છે અને NSE ના Nifty Waves Index દ્વારા તેને ટ્રેક કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ક્રિએટિવ ઇકોનોમીનો દબદબો
ભારતના 'ઓરેન્જ ઇકોનોમી' ગણાતા ક્રિએટિવ સેક્ટરે 5.7 કરોડ નોકરીઓ સાથે એક મોટો માઈલસ્ટોન હાંસલ કર્યો છે. 2017 ની સરખામણીમાં આ 40% ની વૃદ્ધિ છે. ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ અને ગુજરાતમાં આ વર્કફોર્સનો મોટો હિસ્સો જોવા મળે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે ખાસ?
આ સેક્ટર હવે અસંગઠિતમાંથી સંગઠિત બની રહ્યું છે. મે 2025 માં NSE દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવેલ Nifty Waves Index હવે મીડિયા, એન્ટરટેઈનમેન્ટ અને ગેમિંગ ક્ષેત્રની 43 કંપનીઓ પર નજર રાખે છે. હાલમાં આ સેક્ટરનું મૂલ્ય ₹2.5 ટ્રિલિયન છે, જે 2027 સુધીમાં ₹3 ટ્રિલિયન ને પાર કરી શકે છે, જેમાં AVGC સેગમેન્ટ મોટું યોગદાન આપશે.
AI અને માર્કેટ રિસ્ક
જનરેટિવ AI ના કારણે પ્રોડક્ટિવિટી તો વધી છે, પણ નોકરીઓ પર જોખમ અને ઇન્ટેલેક્ટ્યુઅલ પ્રોપર્ટી (IP) ના કાયદાકીય મુદ્દાઓ પણ સામે આવ્યા છે. કંપનીઓએ હવે કોપીરાઇટ અને AI ડેટાના વળતર બાબતે સાવધ રહેવું પડશે.
સરકારનું ફોકસ
Union Budget 2026-27 માં સરકારે AVGC કન્ટેન્ટ ક્રિએટર લેબ્સ દ્વારા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને તાલીમ પર ભાર મૂક્યો છે. જોકે, વેતન તફાવત અને ટેક્સેશન હજુ પણ પડકારરૂપ છે, જેને સરકાર 'કલ્ચરલ સેટેલાઇટ એકાઉન્ટ' દ્વારા સુધારવા માંગે છે.