Whalesbook
ભારતીય અર્થતંત્રના મુખ્ય આધારસ્તંભ ગણાતા કોર સેક્ટરમાં માર્ચ મહિનામાં અણધાર્યો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. માર્ચ 2026માં આ સેક્ટર 0.4% સુધી સંકોચાયું છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 (FY26) દરમિયાન જોવા મળેલી મધ્યમ વૃદ્ધિ પર પૂર્ણવિરામ મૂકે છે. આ ઘટાડો મુખ્યત્વે ઉર્જા અને ઔદ્યોગિક ઇનપુટ ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદન ઘટવાને કારણે થયો છે, જે બાંધકામ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રની મજબૂતાઈથી વિપરીત છે.
માર્ચ 2026માં, આઠ મુખ્ય ઉદ્યોગોના સૂચકાંકમાં 0.4% નો ઘટાડો નોંધાયો. આ ઘટાડો નાણાકીય વર્ષના અગાઉના મહિનાઓમાં સકારાત્મક વૃદ્ધિ બાદ એક પલટો દર્શાવે છે. આ ઘટાડા પાછળ ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) માં 5.7%, કોલસા (Coal) માં 4% અને વીજળી ઉત્પાદન (Electricity Generation) માં 0.5% નો તીવ્ર ઘટાડો મુખ્ય કારણભૂત રહ્યો. ફર્ટિલાઇઝર (Fertiliser) ક્ષેત્રમાં તો સૌથી મોટો 24.6% નો ઘટાડો થયો. તેની સામે, ડિસેમ્બર 2025માં કોર સેક્ટરમાં 3.7%, જાન્યુઆરી 2026માં 4.0% અને ફેબ્રુઆરી 2026માં 2.3% ની વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી. સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે કોર સેક્ટરની કુલ વૃદ્ધિ માત્ર 2.6% રહી છે.
જોકે, ઉર્જા ક્ષેત્રમાં વ્યાપક નબળાઈ હોવા છતાં, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બાંધકામ સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોએ સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવી છે. સ્ટીલ (Steel) ઉત્પાદનમાં 2.2% અને સિમેન્ટ (Cement) ઉત્પાદનમાં 4.0% નો વધારો થયો છે. નેચરલ ગેસ (Natural Gas) ઉત્પાદનમાં પણ 6.4% નો વધારો જોવા મળ્યો. આ મિશ્ર પ્રદર્શન બાંધકામ સામગ્રી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટે મજબૂત માંગ દર્શાવે છે, જ્યારે ઉર્જા અને ઉત્પાદન ઇનપુટ ક્ષેત્રો દબાણ હેઠળ રહ્યા છે.
ચીન (China) દ્વારા માર્ચ 2026માં 5.7% ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન વૃદ્ધિ નોંધાવ્યાની તુલનામાં, ભારતના કોર સેક્ટરનો સંકોચન અલગ ચિત્ર રજૂ કરે છે. ઐતિહાસિક રીતે, ભારતીય કોર સેક્ટરની વૃદ્ધિ અસ્થિર રહી છે, જેમાં જૂન 2024માં 20-મહિનાના નીચલા સ્તર 4% સુધીનો ઘટાડો પણ સામેલ છે. તાજેતરના પ્રદર્શન સૂચવે છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026ના મોટાભાગના સમયગાળા દરમિયાન સ્થિર હકારાત્મક વૃદ્ધિ પછી, હવે ફરીથી અસ્થિર વલણો તરફ વળવાની શક્યતા છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 (એપ્રિલ-માર્ચ) માટે સંચિત વૃદ્ધિ 2.6% રહી છે.
આ ઔદ્યોગિક પ્રદર્શનમાં અસમાનતા રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) માટે એક નિર્ણાયક સમયે આવી છે. તેની એપ્રિલ 2026ની નીતિ બેઠકમાં, સેન્ટ્રલ બેંકે રેપો રેટ (Repo Rate) 5.25% પર યથાવત રાખ્યો હતો. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ, જેમાં પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષની તેલના ભાવ અને ચલણ પર અસરનો સમાવેશ થાય છે, તેને ધ્યાનમાં રાખીને RBI એ સાવચેતીભર્યો અભિગમ અપનાવ્યો છે. RBI એ FY2025/26 માટે GDP વૃદ્ધિના અનુમાનને 7.6% સુધી વધાર્યો છે, પરંતુ ઉચ્ચ ઉર્જા ખર્ચ અને સપ્લાય ચેઇન સમસ્યાઓથી ફુગાવાના જોખમો અંગે ચેતવણી આપી છે. કોર સેક્ટરનો સંકોચન RBI માટે ફુગાવાને વધાર્યા વિના વૃદ્ધિને ટેકો આપવાનું વધુ મુશ્કેલ બનાવે છે.
વિશ્લેષકો આ બાબતે વિભાજીત છે. કેટલાક માને છે કે ભારતનું અર્થતંત્ર મજબૂત છે, પરંતુ ધીમી ગતિ સ્વીકારે છે કારણ કે ઉચ્ચ કોમોડિટીના ભાવ ખર્ચ અને કંપનીઓના નફાને અસર કરી રહ્યા છે. તેઓ ચીનની તુલનામાં ઉચ્ચ વેલ્યુએશન (Valuation) અને AI (Artificial Intelligence) ટ્રેન્ડ્સમાં ઓછું એક્સપોઝર પણ નોંધી રહ્યા છે, જે શેરબજાર અંગે સાવચેતીભર્યું વલણ સૂચવે છે. અન્ય લોકો સરકારી ટેકાથી કમાણી વધવાની અપેક્ષા રાખે છે, જેમાં જાહેર રોકાણને કારણે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વૃદ્ધિ ચાલુ રહેવાની ધારણા છે.
માર્ચનો સંકોચન, ખાસ કરીને ઉર્જા ક્ષેત્રોમાં, માળખાકીય નબળાઈઓને ઉજાગર કરે છે. ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) માટે ભારતની 85% આયાત પરની નિર્ભરતા તેને પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ જેવી ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ પ્રત્યે ખૂબ સંવેદનશીલ બનાવે છે. ફર્ટિલાઇઝર (Fertiliser) ઉત્પાદનમાં તીવ્ર ઘટાડો કૃષિ ક્ષેત્રને પણ જોખમમાં મૂકી શકે છે. વૃદ્ધિની આ અસમાન પેટર્ન RBI માટે નીતિગત નિર્ણયો લેવાનું મુશ્કેલ બનાવે છે. સેન્ટ્રલ બેંકને ફુગાવાને વધુ વકર્યા વિના આર્થિક પ્રવૃત્તિને ટેકો આપવા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડશે, ખાસ કરીને અસ્થિર ઉર્જા ભાવને ધ્યાનમાં રાખીને. સરકાર દ્વારા ઇંધણ પર ડ્યુટી ઘટાડવા જેવા પગલાં ટૂંકા ગાળાના ભાવના દુઃખને હળવા કરી શકે છે, પરંતુ તે કરવેરાની આવકમાં ઘટાડો કરી શકે છે. વિશ્લેષકો ચેતવણી આપે છે કે GDP વૃદ્ધિ મજબૂત રહેવાની ધારણા છે, પરંતુ તેની ગતિ ધીમી પડી રહી છે. ઉચ્ચ કોમોડિટીના ભાવ ગ્રાહક ખર્ચ અને કંપનીઓના નફામાં ઘટાડો કરે તેવી અપેક્ષા છે, જે એકંદર ગતિશીલતાને નબળી પાડી શકે છે.
જ્યારે ભારતના કોર સેક્ટરમાં ઘટાડો થયો છે, ત્યારે ચીનનું ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન મજબૂત રીતે વધ્યું છે. આ સૂચવે છે કે ભારત વૈશ્વિક ઉદ્યોગમાં, ખાસ કરીને ઉર્જા-આધારિત ક્ષેત્રોમાં સ્પર્ધાત્મકતા ગુમાવી રહ્યું છે. ઉર્જા પર આયાત નિર્ભરતા, સપ્લાય ચેઇન સમસ્યાઓ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ સાથે મળીને ફુગાવાને વેગ આપે છે. આ ગ્રાહક ખર્ચ અને કંપનીઓના નફાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ફર્ટિલાઇઝર ઉત્પાદનમાં ઘટાડો પાક ઉત્પાદન અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવને પણ અસર કરી શકે છે, જેનાથી ફુગાવાની ચિંતાઓ વધી શકે છે.
માર્ચના સંકોચન છતાં, ભારતના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રનું ભાવિ સાવચેતીભર્યું આશાવાદી છે, જે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ અને નીતિગત સમર્થન પર નિર્ભર રહેશે. FY2025-26 માટે GDP વૃદ્ધિ આશરે 7.6% રહેવાનો અંદાજ છે, જોકે ગતિ ધીમી પડી શકે છે. સરકારી ખર્ચ અને અનુકૂળ નીતિઓ દ્વારા સમર્થિત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્ર વૃદ્ધિમાં આગેવાની લેવાની અપેક્ષા છે. વિશ્લેષકો 2026માં ભારતીય શેરો માટે મધ્ય-ટીન (mid-teen) કમાણી વૃદ્ધિની આગાહી કરે છે, જેમાં સ્થાનિક અને ગ્રાહક ક્ષેત્રો સારું પ્રદર્શન કરે તેવી શક્યતા છે. જોકે, ઉચ્ચ શેર વેલ્યુએશન અને વૈશ્વિક કોમોડિટીના ભાવની અસ્થિરતા કોર્પોરેટ નફા અને ગ્રાહક માંગ માટે ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. RBI નું વૃદ્ધિ અને ફુગાવા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનું કાર્ય મુખ્ય રહેશે. ભવિષ્યનો માર્ગ પુનઃમૂલ્યાંકનનો સમાવેશ કરે છે, જેમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આશાસ્પદ દેખાઈ રહ્યું છે જ્યારે ઉર્જા ક્ષેત્રો ચકાસણી હેઠળ છે.