Whalesbook
સર્વિસિસ સેક્ટર બનશે ભારતનો નવો ગ્રોથ એન્જિન
નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રજૂ કરેલા Union Budget 2026 માં દેશની આર્થિક વૃદ્ધિ માટે સર્વિસિસ સેક્ટર પર મજબૂત ફોકસ કરવામાં આવ્યું છે. NITI Aayog ના CEO BVR Subrahmanyam દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા આ ધ્યેય મુજબ, ભારતનો ઉદ્દેશ્ય 2047 સુધીમાં વૈશ્વિક સર્વિસિસ આઉટપુટમાં 10% નો હિસ્સો મેળવવાનો છે. આ માટે, આરોગ્ય, શિક્ષણ અને પ્રવાસન જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે વિસ્તૃત યોજનાઓ જાહેર કરાઈ છે. દેશમાં પાંચ મેડિકલ હબ, પાંચ યુનિવર્સિટી સિટીઝ અને AYUSH તથા સ્પોર્ટ્સ ક્ષેત્રે 'ખેલો ઇન્ડિયા' જેવા કાર્યક્રમોને પ્રોત્સાહન અપાશે. આ ઉપરાંત, ક્રિએટિવ ટેકનોલોજી માટે નવા સેન્ટર્સ સ્થાપાશે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પર પણ ફોકસ
સર્વિસિસ સેક્ટરની સાથે સાથે, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને પણ વેગ મળશે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) હેઠળ ફાળવણી ₹25,000 કરોડ થી વધારીને ₹40,000 કરોડ કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને, ₹2,000 કરોડ સુધીનું ટર્નઓવર ધરાવતી ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs) ને 15% ના દરે ટેક્સ બેનિફિટ મળશે. આ ઉપરાંત, આવકવેરાના અમુક નિયમોને ડીક્રિમિનલાઇઝ (decriminalize) કરવા અને સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન્સ (SEZs) ને ડોમેસ્ટિક માર્કેટમાં વેચાણ માટે એક વખતની રાહત આપવા જેવા પગલાં પણ લેવાયા છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કનેક્ટિવિટીમાં મોટા રોકાણ
બજેટમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર પણ મોટો ભાર મૂકાયો છે. શહેરી આર્થિક પ્રદેશો (CERs) ના વિકાસ માટે ₹5,000 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. સાત નવા હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર પ્રસ્તાવિત છે. સૌથી મહત્વની જાહેરાત એ છે કે પશ્ચિમ બંગાળના ડંકુનીથી ગુજરાતના સુરત સુધીનો નવો ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (DFC) બનશે, જે દેશના પૂર્વ અને પશ્ચિમ ભાગો વચ્ચે કાર્ગોની હેરફેરને સરળ બનાવશે.
ગ્રીન ફાઇનાન્સ અને નાણાકીય સુધારા
સસ્ટેનેબિલિટી (Sustainability) અને ગ્રીન ફાઇનાન્સ (Green Finance) બજેટના મુખ્ય થીમ છે. પાવર ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન (PFC) અને રૂરલ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન કોર્પોરેશન (REC) ને ગ્રીન અને ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ માટે પુનર્ગઠિત (Restructure) કરાશે. આ ઉપરાંત, વિદેશી રોકાણો માટે વધુ આધુનિક ફ્રેમવર્ક બનાવવા ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ (FEMA) નિયમોની પણ સમીક્ષા કરાશે.
માર્કેટમાં શરૂઆતી વોલેટિલિટી, STT માં વધારો
બજેટની જાહેરાતો બાદ શેરબજારોમાં શરૂઆતી ધોરણે ઘટાડો જોવા મળ્યો. સેન્સેક્સ 1,000 થી વધુ પોઈન્ટ ઘટ્યો અને નિફ્ટી 25,000 ની નીચે સરકી ગયો. આ વોલેટિલિટીનું મુખ્ય કારણ ડેરિવેટિવ્ઝ (Derivatives) ટ્રેડિંગ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં પ્રસ્તાવિત વધારો હોવાનું મનાય છે, જેમાં ફ્યુચર્સ પર STT 0.05% અને ઓપ્શન્સ પર 0.15% કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. જોકે, PFC અને REC જેવી કંપનીઓના શેરમાં પુનર્ગઠનની જાહેરાત બાદ તેજી જોવા મળી હતી.