ભારતના વિશાળ વર્કફોર્સમાં કૌશલ્યનો ગંભીર અભાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં માત્ર **૨.૩%** કામદારો જ ફોર્મલ ટ્રેનિંગ ધરાવે છે. આ મિસમેચને કારણે કંપનીઓ પર ટ્રેનિંગનો મોટો ખર્ચ વધી રહ્યો છે, જે બિઝનેસ પ્રોડક્ટિવિટી પર એક છૂપો ટેક્સ સાબિત થઈ રહ્યો છે.
ભારત અત્યારે એક જટિલ આર્થિક પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે, જ્યાં ૧.૪૫ અબજની વસ્તીને ડિજિટલ ઈકોનોમી સાથે જોડવાની કવાયત ચાલી રહી છે. દેશના ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડને ગ્રોથ એન્જિન માનવામાં આવે છે, પરંતુ હાલના ડેટા મુજબ શૈક્ષણિક લાયકાત અને ઈન્ડસ્ટ્રીની જરૂરિયાતો વચ્ચે મોટો તફાવત છે. વૈશ્વિક સ્તરે જોઈએ તો જર્મનીમાં ૭૫% અને યુકેમાં ૬૮% કામદારો ફોર્મલ ટ્રેનિંગ મેળવે છે, જેની સરખામણીએ ભારતનો ૨.૩% નો આંકડો ખૂબ જ ચિંતાજનક છે.
બિઝનેસ પર છૂપો ટેક્સ (Hidden Tax)
આ ટેલેન્ટ શોર્ટેજની સીધી અસર કંપનીઓના ઓપરેશનલ ખર્ચ પર પડી રહી છે. TCS, Infosys અને Wipro જેવી ટોચની આઈટી કંપનીઓએ પોતાના કર્મચારીઓને તૈયાર કરવા માટે મોટા પાયે ઈન્ટરનલ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ્સ પાછળ ખર્ચ કરવો પડે છે. SHRM ઇન્ડિયા સ્કિલ ઇન્ટેલિજન્સ રિપોર્ટ મુજબ, ૪૫% સંસ્થાઓ માને છે કે AI અને ડેટા સ્કિલ્સનો અભાવ તેમનો સૌથી મોટો પડકાર છે.
આર્થિક જોખમો અને GCC સેક્ટર
NITI Aayog ના રિપોર્ટ મુજબ, લગભગ ૮.૭ કરોડ યુવાનો હાલમાં NEET (Not in Education, Employment, or Training) કેટેગરીમાં છે. જો આ યુવાનોને ફોર્મલ ઈકોનોમીમાં સામેલ કરવામાં નહીં આવે, તો આ ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ સામાજિક બોજ બની શકે છે. એટલું જ નહીં, GCC (Global Capability Centre) સેક્ટરને ૨૦૩૦ સુધીમાં તેના મૂલ્યમાં ૧૯.૩% જેટલું નુકસાન થવાનું જોખમ છે.
આઉટકમ-લિંક્ડ ફાઈનાન્સિંગ તરફ સરકારની નજર
આ સ્થિતિને સુધારવા માટે Union Budget FY 2025-26 માં સરકારે ₹૩૪,૦૦૦ કરોડ ફાળવ્યા છે. હવે સરકારનું ધ્યાન માત્ર એનરોલમેન્ટ નહીં, પરંતુ આઉટકમ-લિંક્ડ ફાઈનાન્સિંગ પર છે, જેથી ટ્રેનિંગ મેળવનાર વ્યક્તિને સીધી રોજગારી મળે. રોકાણકારો માટે હવે એ જોવું મહત્વનું રહેશે કે આ પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ કેટલી અસરકારક સાબિત થાય છે.