મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિના સંકેતોએ બજારમાં તેજી લાવી
25 માર્ચ, 2026ના રોજ ભારતીય શેરબજારમાં ગજબનો ઉછાળો જોવા મળ્યો. ગ્લોબલ માર્કેટના ખરાબ સંકેતો અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ બાદ, બજારમાં આ એક મોટી રિકવરી સાબિત થઈ. આ મજબૂત તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવમાં ઘટાડો થવાની આશા અને પરિણામે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલી નોંધપાત્ર ગિરાવટ છે.
શાંતિના સમાચારે ક્રૂડ ઓઈલને આપ્યો મોટો ઝટકો
મિડલ ઈસ્ટમાં સંભવિત યુએસ-ઈરાન ડી-એસ્કેલેશન (De-escalation) અને યુદ્ધવિરામની ચર્ચાઓના સમાચારે રોકાણકારોને મોટી રાહત આપી. આ સમાચારના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો, જેમાં બ્રેન્ટ ફ્યુચર્સ (Brent Futures) $100 પ્રતિ બેરલની નીચે સરકી ગયા. આ ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિરતા અને ઘટતા તેલના ભાવ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ખુબ જ ફાયદાકારક સાબિત થયા છે, કારણ કે તેનાથી ઈન્ફ્લેશન (Inflation) અને આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો થાય છે.
બ્રોડ માર્કેટ રેલી અને રોકાણકારોની સક્રિયતા
બપોર સુધીમાં, સેન્સેક્સ 912.99 પોઈન્ટ વધીને 74,969.87ના સ્તર પર પહોંચી ગયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 50 309.15 પોઈન્ટ ઉછળીને 23,220.55 પર ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો. મોટાભાગના સેક્ટર ઇન્ડાઇસિસ (Sector Indices) તેજીમાં હતા, જેમાં નિફ્ટી રિયલ્ટી, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ અને મીડિયાએ સૌથી વધુ લીડ કરી, જોકે નિફ્ટી IT માં થોડી નરમાઈ જોવા મળી. BSE પર માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (Market Capitalization) ₹7.65 લાખ કરોડ વધીને ₹430.43 લાખ કરોડ થયું. આ રિકવરી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ગયા સપ્તાહે નિફ્ટી 22,500 ની નીચે ગયો હતો. જોકે, માર્ચ મહિનામાં FIIs (Foreign Institutional Investors) દ્વારા ₹1 લાખ કરોડ સુધીના આઉટફ્લો (Outflow) જોવા મળ્યા છે, પરંતુ DIIs (Domestic Institutional Investors) એ ખરીદી કરીને બજારને ટેકો આપ્યો છે. આ દર્શાવે છે કે સ્થાનિક રોકાણકારો પ્રેશરને શોષી રહ્યા છે.
આર્થિક પડકારો અને વૃદ્ધિની આગાહી
જોકે, આ તેજી વચ્ચે આર્થિક ચિંતાઓ યથાવત છે. માર્ચ 2026માં ભારતનો પ્રાઈવેટ સેક્ટર (Private Sector) ત્રણ-અઢી વર્ષમાં સૌથી ધીમી ગતિએ વિકસ્યો છે. HSBC ફ્લેશ ઈન્ડિયા કમ્પોઝિટ PMI આઉટપુટ ઇન્ડેક્સ (HSBC Flash India Composite PMI Output Index) ઘટીને 56.5 થયો, જે ઓક્ટોબર 2022 પછી સૌથી નીચો સ્તર છે. આ ધીમી ગતિ સ્થાનિક માંગમાં ઘટાડો અને ઇનપુટ ખર્ચમાં વધારાને કારણે છે, જેમાં મિડલ ઈસ્ટ સંઘર્ષ જેવી ઘટનાઓએ સ્થિતિ વધુ વણસાવી છે. ગોલ્ડમૅન સૅક્સે (Goldman Sachs) કેલેન્ડર વર્ષ 2026 માટે ભારતની વૃદ્ધિની આગાહી ઘટાડીને 5.9% કરી છે, જે ઊંચા તેલના ભાવ અને રૂપિયાના અવમૂલ્યનને કારણે છે. કંપનીએ એ પણ અનુમાન લગાવ્યું છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (Reserve Bank of India) ઈન્ફ્લેશનને નિયંત્રિત કરવા માટે 50 બેસિસ પોઈન્ટનો રેટ હાઈક (Rate Hike) કરી શકે છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) હજુ પણ એનર્જી સપ્લાયમાં વિક્ષેપનો સંભવિત જોખમી મુદ્દો બની શકે છે.
ભવિષ્યનો માર્ગ: ભૌગોલિક સંવેદનશીલતા
વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે હાલમાં સેન્ટિમેન્ટ (Sentiment) સુધર્યું હોવા છતાં, બજારની દિશા મિડલ ઈસ્ટના વિકાસ, તેલના ભાવ અને FII ફ્લો જેવા બાહ્ય પરિબળો પર ખૂબ સંવેદનશીલ રહેશે. જો ડી-એસ્કેલેશન ચાલુ રહે તો બજારને વધુ સ્થાયી તેજી મળી શકે છે, પરંતુ અનિશ્ચિત ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિઓને કારણે અસ્થિરતા ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. બજાર તેની તાજેતરની તેજી જાળવી રાખી શકશે કે કેમ તે સ્થાનિક આર્થિક પડકારો અને ફુગાવા પર કાબુ મેળવવાની ક્ષમતા, તેમજ FII ના સતત વેચાણ સામે DII ના ટેકા પર નિર્ભર રહેશે.