ONGC Videsh સહિતની ભારતીય સરકારી કંપનીઓ રશિયાના JSC Vankorneft પ્રોજેક્ટમાં **49.9%** હિસ્સો ધરાવે છે, પરંતુ આ રોકાણ અમેરિકાના પ્રતિબંધો સામે કોઈ સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડતું નથી. અમેરિકાના નવા **2026** સેન્ક્શન એક્ટના કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે જોખમ વધ્યું છે.
રોકાણ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનો તફાવત
ઘણા રોકાણકારોમાં એવી ગેરસમજ છે કે વિદેશી એનર્જી પ્રોજેક્ટમાં હિસ્સો હોવાથી તે ક્રૂડ ઓઈલને 'ભારતીય' ગણાવી શકાય. પરંતુ હકીકત એ છે કે રશિયાના Vostok Oil ડેવલપમેન્ટનો ભાગ એવા JSC Vankorneft પ્રોજેક્ટમાં ભારતનું રોકાણ માત્ર એક નાણાકીય વ્યવસ્થા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા મુજબ, ત્યાંથી નીકળતું ક્રૂડ ઓઈલ હજુ પણ 'રશિયન-ઓરિજિન' જ ગણાય છે.
US સેન્ક્શનની અસર અને કાયદાકીય ગૂંચવણ
Lindsey O Graham Sanctioning and Iran Act of 2026 લાગુ થયા બાદ સ્થિતિ વધુ જટિલ બની છે. US Treasury ના Office of Foreign Assets Control (OFAC) દ્વારા ઓક્ટોબર 2025 માં Vankorneft ને પ્રતિબંધિત યાદીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે, ભારતીય કંપનીઓને ભલે હિસ્સો મળે, પરંતુ તે ઓઈલના પરિવહન અને વીમા (Insurance) માટે પણ સમાન કાયદાકીય મર્યાદાઓ લાગુ પડે છે.
ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે પડકારો
રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ રિફાઇન કરનાર ભારતીય કંપનીઓ માટે હવે Compliance Burden એટલે કે કાયદાકીય પાલનનો ખર્ચ વધ્યો છે. Taimyr Peninsula થી આવતા દરેક શિપમેન્ટ માટે અત્યંત કડક કાયદાકીય તપાસ કરવામાં આવે છે. જો આના કારણે કોઈ ટેરિફ (Tariff) લાગે છે, તો તે રિફાઇનરીઓના ઓપરેટિંગ માર્જિન પર મોટું દબાણ લાવી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
ONGC Videsh જેવી કંપનીઓ માટે આ રોકાણ લાંબા ગાળે કેટલું ફાયદાકારક રહેશે તે અંગે સવાલો ઉભા થયા છે. રોકાણકારો હવે એ વાત પર નજર રાખી રહ્યા છે કે કંપની આ વધારાના કાયદાકીય ખર્ચને કેવી રીતે મેનેજ કરે છે અને શું તેનાથી નફાકારકતા પર અસર પડશે કે નહીં.