આજે, 20 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ, વૈશ્વિક ડોલર ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડાને પગલે ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે **19 પૈસા** વધીને **₹95.57** પર ખુલ્યો. યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ બાયબેક પગલાંથી ચલણને કામચલાઉ રાહત મળી છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ વધુ લાભને મર્યાદિત કરી રહ્યા છે.
રૂપિયામાં તેજીનું મુખ્ય કારણ
આજે, 20 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ, ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે 19 પૈસાના ઉછાળા સાથે ₹95.57 ના સ્તરે ખુલ્યો. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક ડોલર ઇન્ડેક્સમાં આવેલો ઘટાડો છે, જે ત્રણ મહિનાના નીચા સ્તરે 98.80 પર પહોંચી ગયો છે.
ડોલર ઇન્ડેક્સ કેમ ઘટ્યો?
ડોલરના વૈશ્વિક મૂલ્યમાં ઘટાડો મુખ્યત્વે યુ.એસ. ટ્રેઝરી દ્વારા લાંબા ગાળાના બોન્ડ્સની બાયબેક (Buyback) વધારવાના નિર્ણયને કારણે થયો હતો. આ પગલું અમેરિકન બોન્ડ માર્કેટને સ્થિર કરવાના પ્રયાસનો એક ભાગ છે.
કયા પરિબળો રૂપિયા પર દબાણ લાવી રહ્યા છે?
જોકે શરૂઆતમાં રૂપિયાને રાહત મળી છે, તેમ છતાં ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, જે હાલમાં $91 પ્રતિ બેરલથી ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે, તે ભારતીય ચલણ માટે એક મોટો અવરોધ બની રહ્યા છે. ઊંચા તેલના ભાવ સામાન્ય રીતે ભારતના આયાત બિલમાં વધારો કરે છે, જે રૂપિયા પર દબાણ લાવી શકે છે.
RBI ની ભૂમિકા અને અન્ય પરિબળો
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ચલણની અસ્થિરતાને સંચાલિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. સેન્ટ્રલ બેંક રૂપિયાના તીવ્ર ઘટાડાને રોકવા માટે ફોરેક્સ માર્કેટમાં સક્રિયપણે ડોલરનું વેચાણ કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, RBI દ્વારા FCNR(B) ફોરેક્સ સ્વેપ સુવિધાની બંધ કરવાની તારીખ 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી આગળ વધારવાના નિર્ણયની પણ અસર જોવા મળી રહી છે.
આગળ શું?
બજારના સહભાગીઓ આગામી સમયમાં ત્રણ મુખ્ય પરિબળો પર નજર રાખી રહ્યા છે: વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની દિશા, RBI ના હસ્તક્ષેપની આવૃત્તિ અને ફોરેન ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર (FII) ના પ્રવાહ. ડોલરમાં નરમાઈ અને ઊર્જા સંબંધિત જોખમો વચ્ચેનું સંતુલન રૂપિયાની આગામી ચાલ નક્કી કરશે.