આજે ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે **૧૮ પૈસા** ઘટીને **૯૫.૪૦** ના ત્રણ અઠવાડિયાના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ ઘટાડા પાછળ મજબૂત ડોલર ઇન્ડેક્સ અને સતત ડોલરની માંગ મુખ્ય કારણો છે.
રૂપિયા પર વૈશ્વિક પરિબળોનો માર
ગયા મહિને ડોલર ઇન્ડેક્સમાં લગભગ ૨% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. યુ.એસ. ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં સંભવિત વધારાની અપેક્ષાઓ આ મજબૂતીનું મુખ્ય કારણ છે. જ્યારે ડોલર ઇન્ડેક્સ મજબૂત થાય છે, ત્યારે વૈશ્વિક મૂડીનું પ્રવાહ ડોલર-આધારિત અસ્કયામતો તરફ વળી શકે છે, જેના કારણે ઉભરતી બજારોની કરન્સી પર દબાણ આવે છે.
તેલના ભાવ ઘટ્યા, છતાં રાહત નહીં
સામાન્ય રીતે, તેલના ઘટતા ભાવ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે રાહત લાવે છે, પરંતુ આ વખતે તે રૂપિયાને ટેકો આપી શક્યા નથી. છેલ્લા મહિનામાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ૨૬% નો ઘટાડો થયો છે અને તે હાલમાં લગભગ $૭૧ પ્રતિ બેરલની આસપાસ છે. તેમ છતાં, ઘરેલું ઓઇલ કંપનીઓ દ્વારા સતત ડોલરની ખરીદી રૂપિયાના પ્રદર્શન પર દબાણ લાવી રહી છે.
બજારની સ્થિતિ અને RBIની ભૂમિકા
કરન્સી ડીલરોનું કહેવું છે કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ બજારમાં ડોલરનું વેચાણ કરીને રૂપિયાના ભાવમાં અચાનક ઘટાડો રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ છતાં, રૂપિયા પર ડોલર ઇન્ડેક્સની એકતરફી ચાલની અસર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. બજારનું વલણ સાવચેતીભર્યું છે, કારણ કે રૂપિયો સ્થાનિક પરિબળોને બદલે વૈશ્વિક ડોલરના વલણો સાથે વધુ જોડાયેલો દેખાઈ રહ્યો છે.
આગળ શું?
આગળ જતા, ડોલર ઇન્ડેક્સની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં રૂપિયો ૯૪.૪૫ થી ૯૫.૮૦ ની રેન્જમાં રહી શકે છે. જો ડોલર ઇન્ડેક્સ સતત વધતો રહે તો રૂપિયો ૯૫.૮૦ થી ૯૬.૦૦ સુધી જઈ શકે છે. ૯૬ ના સ્તરની નીચે સ્થિરતા જાળવવી એ રૂપિયાના ટૂંકા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત માનવામાં આવે છે.