ભારતીય આલ્કોહોલિક બેવરેજ ઈન્ડસ્ટ્રીએ FY25 માં રાજ્ય સરકારોને **₹4 લાખ કરોડનો** ટેક્સ આપ્યો છે, જે કુલ ટેક્સ રેવન્યુના **19%** છે. વોલ્યુમ કરતા હવે કંપનીઓ પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ્સ પર ધ્યાન આપી રહી છે, જે માર્જિન માટે પોઝિટિવ છે.
ભારતીય દારૂ ઉદ્યોગ હવે રાજ્ય સરકારો માટે આવકનું સૌથી મોટું સાધન બની ગયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન આ સેક્ટરે સરકારી તિજોરીમાં ₹4 લાખ કરોડ જમા કરાવ્યા છે, જે રાજ્યોની પોતાની ટેક્સ આવકના લગભગ 19% જેટલો મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. ખાસ કરીને તેલંગાણા, તમિલનાડુ અને ઉત્તર પ્રદેશ જેવા રાજ્યો આ ટેક્સ પર ખૂબ નિર્ભર છે, તેથી જ સરકારો આ ક્ષેત્રની નીતિઓમાં સતત ફેરફાર કરતી રહે છે.
પ્રીમિયમાઈઝેશન છે ગ્રોથનું એન્જિન
સેક્ટરમાં હવે મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. કંપનીઓ હવે સસ્તી પ્રોડક્ટ્સ વેચવાને બદલે પ્રીમિયમ સેગમેન્ટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. વર્ષ 2022 થી 2025 દરમિયાન પ્રીમિયમ સેગમેન્ટ 10.2% ના CAGR સાથે ગ્રો કરી રહ્યું છે, જ્યારે બજેટ અને રેગ્યુલર કેટેગરીમાં માત્ર 1.1% થી 1.4% નો જ ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે.
આ ટ્રેન્ડ રોકાણકારો માટે ખૂબ મહત્વનો છે, કારણ કે પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ્સ વેચવાથી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનમાં મોટો ઉછાળો આવે છે. United Spirits, Radico Khaitan, અને Allied Blenders જેવી કંપનીઓ માટે ટિયર-2 શહેરો હવે ગ્રોથ માટેનું નવું ડેસ્ટિનેશન બની રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે જોખમો અને ચેતવણી
જોકે, ICRA એ આગામી વર્ષ માટે 10-12% રેવન્યુ ગ્રોથની આગાહી કરી છે, પરંતુ સેક્ટર સામે કેટલાક પડકારો પણ છે. ભારતમાં દારૂ માટે કોઈ એક સમાન નીતિ નથી; દરેક રાજ્યના પોતાના અલગ એક્સાઈઝ કાયદા અને ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર છે, જે ઓપરેશનલ જટિલતા વધારે છે. ઉપરાંત, ગ્લાસ અને અનાજ જેવી કાચી સામગ્રીના વધતા ભાવ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. રાજ્ય સરકારો સતત ટેક્સમાં ફેરફાર કરતી હોવાથી, નીતિગત જોખમો પણ રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ.