રોકાણકારોનો ઘટાડો અને નવા નિયમો
નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) માં ભારતના ઇક્વિટી માર્કેટમાં સક્રિય રોકાણકારોના ખાતાઓમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. રોકાણકારોની સંખ્યા વાર્ષિક ધોરણે 7% ઘટીને 4.58 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ રોકાણકારોના મોટા પલાયન પાછળ ઊંચા વેલ્યુએશન્સ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ મુખ્ય કારણો છે. આ સાથે, ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં પણ નવા નિયમોને કારણે ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ ઘટ્યું છે.
વિદેશી મૂડીનો સાવધ અભિગમ
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) એ FY26 દરમિયાન ભારતીય ઇક્વિટીમાં સતત વેચવાલી જાળવી રાખી હતી. નેટ આઉટફ્લો લગભગ ₹1.6 થી ₹1.8 લાખ કરોડ રહ્યો, જે FII ની માલિકીને 13 વર્ષના નીચલા સ્તરે લઈ ગયો. વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય તણાવ, વેસ્ટ એશિયા સંઘર્ષ અને ટ્રેડ વોરની ચિંતાઓને કારણે કંપનીઓના નફા અંગેની અપેક્ષાઓ ઘટી છે. બીજી તરફ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) રિટેલ રોકાણકારોના સતત ઇનફ્લોને કારણે મોટા ખરીદદાર બન્યા, જેમણે FY26 માં ઇક્વિટીમાં રેકોર્ડ ₹8.5 લાખ કરોડનું રોકાણ કર્યું.
AMC ના પ્રોફિટ પર દબાણ
સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) માં 20.7% નો વધારો થઈને ₹3.5 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો હોવા છતાં, એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ (AMCs) માર્જિનના દબાણનો સામનો કરી રહી છે. HDFC AMC એ Q4 FY26 માટે તેના નેટ પ્રોફિટમાં 2.5% નો વાર્ષિક ઘટાડો, ₹622.66 કરોડ નોંધાવ્યો, જે પાછલા ક્વાર્ટરની સરખામણીમાં 19% ઓછો છે, જોકે આવક 16% વધીને ₹1,051.51 કરોડ થઈ. તેવી જ રીતે, ICICI Prudential AMC એ 10.37% નો વાર્ષિક પ્રોફિટ વધારો ₹763 કરોડ નોંધાવ્યો, પરંતુ પાછલા ક્વાર્ટરની સરખામણીમાં 16.8% પ્રોફિટ ઘટ્યો.
વેલ્યુએશનનું પડકાર
ભારતીય ઇક્વિટીઝ FY26 માં તમામ ઉભરતા બજારોમાં એકમાત્ર ઘટતું બજાર રહ્યું. ઊંચા વેલ્યુએશન આ અંડરપર્ફોર્મન્સને વધુ વકરુ બનાવે છે. MSCI ઇન્ડિયા ઇન્ડેક્સ 21.31x ના ફોરવર્ડ P/E પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે, જે MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ ઇન્ડેક્સના 13.44x કરતાં ઘણું વધારે છે.
રોકાણકારોના બદલાતા વલણ અને બજારની સ્થિતિ
સ્પષ્ટપણે, ડેરિવેટિવ્ઝમાંથી રોકાણકારોનો ફેરફાર અને સક્રિય રિટેલ ભાગીદારીમાં ઘટાડો રોકાણકારોના વર્તનમાં મોટા બદલાવનો સંકેત આપે છે. આ પરિસ્થિતિ AMCs માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. વૈશ્વિક બ્રોકરેજી ફર્મ્સે પણ ઊંચા વેલ્યુએશન અને વૈશ્વિક જોખમોને કારણે ભારતીય ઇક્વિટીઝને ન્યુટ્રલ અથવા અંડરવેઇટ રેટિંગ આપ્યું છે.
