ભારતીય પરિવારો હવે બેંક ડિપોઝિટને બદલે શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ તરફ વળ્યા છે. FY25માં કુલ **₹6.91 લાખ કરોડ**નું રોકાણ કરીને નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો હવે સુરક્ષિત રિટર્ન કરતાં ગ્રોથને વધુ પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે.
નાણાકીય વર્ષ FY25 દરમિયાન ભારતીય રોકાણકારોની માનસિકતામાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે જે નાણાં સુરક્ષિત ગણાતી બેંક ડિપોઝિટમાં રહેતા હતા, તે હવે શેરબજાર, ડિબેન્ચર્સ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં વહી રહ્યા છે. આ આંકડો ગત નાણાકીય વર્ષના ₹3.58 લાખ કરોડની સરખામણીએ લગભગ બમણો એટલે કે ₹6.91 લાખ કરોડ રહ્યો છે.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણનો રેકોર્ડ
આ તેજીનું સૌથી મોટું કારણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ છે, જેમાં એક વર્ષમાં રેકોર્ડ ₹5.13 લાખ કરોડનું રોકાણ આવ્યું છે. રોકાણકારો હવે SIP દ્વારા સિસ્ટમેટિક રીતે નાણાંનું રોકાણ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, પ્રાઈમરી માર્કેટ એટલે કે IPO માર્કેટમાં પણ રોકાણકારોએ ઉત્સાહ દાખવીને ₹95,139 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે. જોકે, સેકન્ડરી માર્કેટમાં રોકાણકારો સાવધ રહ્યા છે અને લગભગ ₹54,786 કરોડનો નફો બુક કર્યો છે.
શું આર્થિક સ્થિરતા માટે ખતરો છે?
બેંક ડિપોઝિટમાં ઘટાડો થવાથી બેંકો માટે લોન આપવા માટેની લિક્વિડિટીનું સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. ઉપરાંત, પરિવારોની સંપત્તિ હવે સીધી રીતે શેરબજારના જોખમો સાથે જોડાઈ ગઈ છે. જ્યારે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં નિશ્ચિત વળતર મળતું હતું, ત્યારે હવે શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવને કારણે પોર્ટફોલિયોના મૂલ્યમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.
આ ઘરેલું લિક્વિડિટીએ વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FIIs) ના વેચાણ સામે બજારને એક મજબૂત ટેકો આપ્યો છે, પરંતુ લાંબા ગાળે જો બજારમાં નરમાઈ આવે તો આ રોકાણ પ્રવાહ જળવાઈ રહેશે કે કેમ તે જોવું મહત્વનું રહેશે.