ભારતીય પરિવારોનો સરેરાશ ત્રિમાસિક ખર્ચ વધીને **₹56,000** પર પહોંચ્યો છે, જેના કારણે લોકો હવે બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડી રહ્યા છે. આ આર્થિક દબાણને લીધે FMCG સેક્ટરમાં વોલ્યુમમાં **2%** નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
વધતા ખર્ચ અને બદલાતી પ્રાથમિકતાઓ
છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ભારતીય ઘરોની આર્થિક સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. વર્ષ 2022 માં જે સરેરાશ ત્રિમાસિક ખર્ચ ₹42,000 હતો, તે હવે વધીને ₹56,000 ને પાર કરી ગયો છે. જીવનજરૂરિયાતની વસ્તુઓ, શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને લોનના હપ્તા પાછળ વધુ રકમ ખર્ચાઈ રહી હોવાથી, સામાન્ય લોકો હવે FMCG પ્રોડક્ટ્સ અને અન્ય બિનજરૂરી વસ્તુઓ પરનો ખર્ચ ઘટાડવા મજબૂર બન્યા છે.
FMCG સેક્ટર પર અસર
FMCG સેક્ટરમાં વોલ્યુમ ગ્રોથ એ ગ્રાહકોની ખરીદશક્તિ માપવાનો મુખ્ય માપદંડ છે. વર્ષ 2026 ના એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં આ સેક્ટરમાં 2% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. મધ્ય-2026 સુધીમાં, 68% FMCG કેટેગરીમાં નેગેટિવ ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે. કંપનીઓ માટે હવે મોટો પડકાર એ છે કે કાચા માલનો વધતો ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખવો કે નફો ઘટાડીને વોલ્યુમ જાળવી રાખવું.
દેવાનો વધતો બોજ
સ્થિતિ વધુ ગંભીર છે કારણ કે ભારતીય ઘરો પર દેવાનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. FY24 માં આ નાણાકીય જવાબદારી GDP ના 6.4% સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે છેલ્લા 17 વર્ષની ઉચ્ચતમ સપાટી છે. આ વધતા દેવાને કારણે વ્યાજ દરોમાં થતો નજીવો ફેરફાર પણ લોકોના ખિસ્સા પર સીધી અસર કરે છે.
ભવિષ્યની વ્યૂહરચના
માર્કેટમાં હાલ બે પ્રકારની સ્થિતિ જોવા મળે છે. સામાન્ય ગ્રાહકો મોંઘવારીથી બચવા માટે નાની અને સસ્તી પેકિંગની વસ્તુઓ પસંદ કરી રહ્યા છે, જ્યારે પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં માંગ હજુ પણ મજબૂત છે. હવે રોકાણકારોની નજર કંપનીઓના ત્રિમાસિક પરિણામો અને તેમના મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટરી પર છે, કે તેઓ નફો અને વેચાણનું સંતુલન કેવી રીતે જાળવશે.