ભારતીય મૂળના ઉદ્યોગસાહસિકોએ ભારતની બહાર **$560 અબજ**ની મૂલ્ય ધરાવતા સ્ટાર્ટઅપ્સ બનાવ્યા છે, જે ભારતના આંતરિક યુનિકોર્ન સ્ટાર્ટઅપ્સના **$349 અબજ**ના આંકડા કરતા ઘણા વધારે છે. વિદેશમાં સ્થપાયેલી **91%** કંપનીઓ અમેરિકામાં હોવાથી રોકાણકારો માટે નવો પડકાર ઊભો થયો છે.
Prosus અને Dealroom ના નવા રિપોર્ટ મુજબ, ભારતીય મૂળના સંસ્થાપકો દ્વારા વિશ્વભરમાં 205 યુનિકોર્ન સ્ટાર્ટઅપ્સ બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનું સંયુક્ત મૂલ્ય $560 અબજ છે. આની સામે ભારતમાં કાર્યરત 102 યુનિકોર્નનું કુલ વેલ્યુએશન $349 અબજ છે.
અમેરિકા સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે કેમ પસંદગીનું સ્થળ?
ડેટા દર્શાવે છે કે વિદેશી યુનિકોર્ન્સમાંથી 91% ના મુખ્ય મથકો અમેરિકામાં છે. અભ્યાસ હેઠળની 323 કંપનીઓમાંથી 200 કાં તો સીધી અમેરિકામાં શરૂ કરવામાં આવી હતી અથવા સ્થાપનાના થોડા સમય બાદ ત્યાં શિફ્ટ થઈ ગઈ હતી. ભારત પ્રતિભાશાળી ઉદ્યોગસાહસિકો આપે છે, પરંતુ અમેરિકાની ઊંડી મૂડી અને પરિપક્વ ટેક ઇકોસિસ્ટમ સ્કેલિંગ માટે વધુ આકર્ષક સાબિત થાય છે.
વૈશ્વિક વિરુદ્ધ સ્થાનિક પ્લેયર્સ
આ આંકડાઓમાં Zscaler, Rubrik અને Nutanix જેવી દિગ્ગજ ટેક કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે સંપૂર્ણપણે ભારતીય મૂળના સંસ્થાપકો દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, Palo Alto Networks અને Perplexity માં પણ ભારતીય મૂળના સંસ્થાપકોનું યોગદાન છે. જ્યારે સ્થાનિક સ્તરે Flipkart, Zomato અને Groww જેવી કંપનીઓએ ભારતીય માર્કેટમાં મજબૂત પકડ બનાવી છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
જ્યારે સ્ટાર્ટઅપ્સ અમેરિકા શિફ્ટ થાય છે ત્યારે તેઓ વૈશ્વિક એક્સચેન્જો પર લિસ્ટ થાય છે, જેનાથી સ્થાનિક રોકાણકારો તે કંપનીઓની ગ્રોથનો લાભ લઈ શકતા નથી. જોકે, Zomato જેવી કંપનીઓના સફળ લિસ્ટિંગે સાબિત કર્યું છે કે ભારતીય કેપિટલ માર્કેટ હવે મોટા પાયે વિકાસને ટેકો આપવા માટે સક્ષમ છે.
ભવિષ્ય પર નજર
હવે રોકાણકારો એ બાબત પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે કે શું સરકારી પોલિસી અને વધતું સ્થાનિક વેન્ચર ફંડિંગ ભવિષ્યમાં કંપનીઓને ભારતમાંથી જ વૈશ્વિક હેડક્વાર્ટર ચલાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકશે કે નહીં. સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમ આ સ્ટાર્ટઅપ્સને તેમના સમગ્ર જીવનચક્ર દરમિયાન કેવી રીતે જાળવી રાખે છે, તે જ નક્કી કરશે કે આ વેલ્યુએશન ગેપ ભવિષ્યમાં ઘટશે કે કેમ.