ભારતના ઉદ્યોગપતિ પરિવારોની નવી પેઢી હવે પરંપરાગત બિઝનેસ ચલાવવાને બદલે પોતાના પ્રોફેશનલ 'ફેમિલી ઓફિસ' બનાવીને વેલ્થ મેનેજમેન્ટ પર ધ્યાન આપી રહી છે. આ બદલાવને કારણે માર્કેટમાં નવા પ્રકારના રોકાણ અને ડેલ-મેકિંગનું ચલણ વધ્યું છે.
ભારતીય બિઝનેસ પરિવારોની પૈસા મેનેજ કરવાની પદ્ધતિમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. નવી પેઢી હવે પરંપરાગત મેન્યુફેક્ચરિંગ કે ટ્રેડિંગના રોજિંદા કામોમાંથી બહાર નીકળીને ડેડિકેટેડ 'ફેમિલી ઓફિસ' બનાવી રહી છે. પહેલાં પરિવારોની સંપત્તિ માત્ર એક જ મુખ્ય કંપનીના પ્રદર્શન પર નિર્ભર રહેતી હતી, પરંતુ હવે તેઓ પોતાના રોકાણને ડાયવર્સિફાઈ કરી રહ્યા છે.\n\n### આંકડાઓમાં આ બદલાવ\n\nવર્ષ 2018 માં આવી આશરે 45 ફેમિલી ઓફિસ હતી, જે આજે વધીને 300 થી વધુ થઈ ગઈ છે. આ ટ્રેન્ડ માત્ર દેશના ટોચના અબજોપતિઓ પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો, પણ હવે મધ્યમ કદના ઉત્પાદકો અને રિટેલ પરિવારો પણ આ મોડલ અપનાવી રહ્યા છે. વર્ષ 2020 થી 2025 દરમિયાન લગભગ $18 અબજ ના બાયઆઉટ અને કંટ્રોલ ડીલ્સ ફાઉન્ડર-ઓનર બિઝનેસમાં થયા છે, જે સાબિત કરે છે કે પરિવારો હવે તેમના હિસ્સાનું વેચાણ કરીને રોકડ મેળવવા માગે છે.\n\n### ઉદ્યોગ જગતમાં વિવાદ\n\nઆ સ્થિતિને લઈને મોટા ઉદ્યોગપતિઓમાં ચિંતા પણ જોવા મળી છે. Uday Kotak જેવા દિગ્ગજોએ આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે જો નવી પેઢી માત્ર ફાઈનાન્સિયલ માર્કેટ્સમાં રોકાણ કરશે, તો દેશમાં નવા કારખાનાઓ અને રોજગારનું નિર્માણ કેવી રીતે થશે?\n\nબીજી તરફ, આ મોડલના સમર્થકોનું કહેવું છે કે સંપત્તિનું વ્યવસ્થિત સંચાલન કરવું એ જરૂરી છે. ફેમિલી ઓફિસ દ્વારા તેઓ જોખમ ઘટાડી શકે છે અને સ્ટાર્ટઅપ્સને મૂડી આપી શકે છે. આવનારા સમયમાં, આ ટ્રેન્ડને કારણે મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં મોટી કંપનીઓનું એકત્રીકરણ (Consolidation) જોવા મળી શકે છે, જેના પર રોકાણકારોએ ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.