ભારતના બેન્ચમાર્ક ૧૦-વર્ષીય સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ (Yield) ૮મી જુલાઈના રોજ વધીને **૬.૭૨%** થઈ ગઈ, જે મધ્ય-જૂન પછીની સૌથી ઊંચી સપાટી છે. વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અચાનક ઉછાળો અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વધવાને કારણે ઘરેલું મોંઘવારી અંગે ચિંતાઓ ફરી વધી છે.
બોન્ડ માર્કેટમાં તેજીનું કારણ?
૮મી જુલાઈના રોજ ભારતીય બોન્ડ માર્કેટમાં ગરમાવો જોવા મળ્યો. ૧૦-વર્ષીય સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ ૬.૭૨૦૪% ની સપાટી વટાવી ગઈ. આ સ્તર ૧૯મી જૂન પછી સૌથી ઊંચું છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલો ઝડપી વધારો છે, જે $૭૬ પ્રતિ બેરલ ને પાર કરી ગયા છે.
મોંઘવારીનો ડર શા માટે?
આ ભાવવધારો ખાસ કરીને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા જતા તણાવને કારણે થયો છે. ભારત મોટાભાગે ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરે છે, તેથી ઊર્જાના વધતા ભાવો સીધી રીતે દેશની મોંઘવારી પર અસર કરી શકે છે. જ્યારે મોંઘવારી વધવાની અપેક્ષા હોય, ત્યારે રોકાણકારો તેમની ખરીદ શક્તિના સંભવિત નુકસાન સામે વળતર મેળવવા માટે સરકારી બોન્ડ્સ પર ઊંચી યીલ્ડની માંગ કરે છે.
વૈશ્વિક અસર અને ભારતીય માર્કેટ
આ સ્થિતિ માત્ર ભારતમાં જ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ જોવા મળી રહી છે. ઊર્જાના વધતા ભાવો અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાને કારણે યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ ૪.૫૬૫૦% સુધી પહોંચી ગઈ છે. યુએસ યીલ્ડમાં થતી વધઘટ વૈશ્વિક મૂડી પ્રવાહને અસર કરે છે અને ભારતમાં પણ બોન્ડ યીલ્ડ પર દબાણ લાવી શકે છે.
આશાનું કિરણ
આ પડકારો વચ્ચે, ભારતીય બોન્ડ માર્કેટને ટેકો આપતા કેટલાક માળખાકીય પરિબળો પણ છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) નો 'ફુલ્લી એક્સેસિબલ રૂટ' (Fully Accessible Route) વિદેશી રોકાણકારોને ચોક્કસ સરકારી સિક્યોરિટીઝ ખરીદવાની મંજૂરી આપે છે. છેલ્લા એક મહિનામાં આ માધ્યમ દ્વારા લગભગ $૪ બિલિયન નો પ્રવાહ જોવા મળ્યો છે, જે કેટલીક બાહ્ય અસ્થિરતા સામે રક્ષણ આપે છે.
આગળ શું?
રોકાણકારો માટે, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવની દિશા અને ભારતના ગ્રાહક ભાવ ફુગાવાના (CPI) ડેટા પર તેની અસર પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. સતત ઊંચા તેલના ભાવ વ્યાજ દર નીતિઓ અંગે બજારના સહભાગીઓને તેમના અંદાજોને ફરીથી ગોઠવવા દબાણ કરી શકે છે.