ભારત સરકાર હવે ઓક્ટોબર **2026** થી ચાંદીના ઘરેણાં અને કલાકૃતિઓ માટે હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત કરી રહી છે. આ પગલાનો હેતુ શુદ્ધતાના નામે થતી છેતરપિંડી રોકવાનો છે, જોકે નાની દુકાનો માટે કમ્પ્લાયન્સ અને ટેસ્ટિંગ સેન્ટર્સની અછત મોટો પડકાર બની શકે છે.
બ્યુરો ઓફ ઈન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણય મુજબ, ઓક્ટોબર 2026 થી વેચાતી દરેક ચાંદીની વસ્તુ પર BIS માર્ક, 'SILVER' શબ્દ, પ્યુરિટી ગ્રેડ અને 6-અંકનો હોલમાર્ક યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન (HUID) કોડ હોવો અનિવાર્ય બનશે. અત્યાર સુધી આ પ્રક્રિયા સ્વૈચ્છિક હતી, પરંતુ હવે તે સોનાની જેમ જ કડક નિયમો હેઠળ આવશે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની અછત
સૌથી મોટો પ્રશ્ન ટેસ્ટિંગ સેન્ટર્સનો છે. ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં ચાંદી માટે માત્ર 341 BIS-માન્ય એસેઈંગ એન્ડ હોલમાર્કિંગ સેન્ટર્સ (AHCs) છે, જે દેશના માત્ર 102 જિલ્લાઓમાં ફેલાયેલા છે. તેની સરખામણીએ સોના માટે 1,600 થી વધુ સેન્ટર્સ કાર્યરત છે. નાના અને ગ્રામીણ વિસ્તારના વેપારીઓ માટે આ માળખાકીય સુવિધાનો અભાવ લોજિસ્ટિકલ મુશ્કેલીઓ ઉભી કરી શકે છે.
રિટેલર્સ પર શું અસર પડશે?
આ નિયમ સંગઠિત (Organized) અને અસંગઠિત (Unorganized) રિટેલર્સ વચ્ચે મોટું અંતર ઉભું કરશે. મોટી જ્વેલરી ચેઈન્સ માટે આ નિયમો પાળવા સરળ રહેશે, કારણ કે તેમની પાસે ગોલ્ડ હોલમાર્કિંગની સિસ્ટમ પહેલેથી જ તૈયાર છે. જ્યારે નાના વેપારીઓને કમ્પ્લાયન્સના ખર્ચનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
BIS એક્ટ 2016 મુજબ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારને માલની કિંમત કરતા 5 ગણો દંડ અથવા એક વર્ષ સુધીની કેદની સજા થઈ શકે છે. આ કડક જોગવાઈઓથી માર્કેટમાં શુદ્ધતા વધશે અને ગ્રાહકો મોટા અને વિશ્વાસપાત્ર બ્રાન્ડ્સ તરફ વળશે તેવી શક્યતા છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
રોકાણકારોએ BIS દ્વારા હોલમાર્કિંગની અમલીકરણની ગતિ અને નવા ટેસ્ટિંગ સેન્ટર્સ કેટલા ઝડપથી ઉમેરાય છે તેના પર નજર રાખવી જોઈએ. જો નાના વેપારીઓ આ ફેરફાર સાથે તાલમેલ નહીં બેસાડી શકે, તો સપ્લાય ચેઈનમાં ટૂંકા ગાળાની વિક્ષેપ જોવા મળી શકે છે.