ભારત સરકાર હવે ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સબસિડીના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવાની તૈયારીમાં છે. હવે કંપનીઓને આંખ મીંચીને મળતી સહાયને બદલે એક્સપોર્ટ અને ઈમ્પોર્ટ પેરીટીના આધારે સબસિડી મળશે, જેનો સીધો પ્રભાવ સબસિડી પર નભતી કંપનીઓ પર પડશે.
સબસિડી પોલિસીમાં બદલાવનો પાયો
ચીફ ઇકોનોમિક એડવાઈઝર (CEA) V Anantha Nageswaran એ ISID-IDRA ની કોન્ફરન્સમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે સરકાર ઓપન-એન્ડેડ સબસિડી આપવાની નીતિ બદલશે. અત્યાર સુધી જે રીતે ઘરેલું કંપનીઓને અંધાધૂંધ પ્રોટેક્શન મળતું હતું, તેને બદલે હવે સરકારી મદદ માટે 'પરફોર્મન્સ બેન્ચમાર્ક' નક્કી કરવામાં આવશે. કંપનીઓએ હવે વૈશ્વિક સ્તરે ટકી રહેવા માટે પોતાની સ્પર્ધાત્મકતા (Export Competitiveness) સાબિત કરવી પડશે.
આ બદલાવ કેમ જરૂરી છે?
સરકાર ઈચ્છે છે કે ભારતીય કંપનીઓ માત્ર સરકારી સહાય પર ન જીવે, પણ પોતાના દમ પર વૈશ્વિક માર્કેટમાં ટકી રહે. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ સપ્લાય ચેઈન અને ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા છે. હાલના આંકડા જોઈએ તો, FY26 માં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરનો GVA માં હિસ્સો માત્ર 14.8% પર સ્થિર છે. જોકે, FY27 ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં GDP ગ્રોથ 7.8% રહ્યો છે, પરંતુ એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ઈમ્પોર્ટમાં 19.7% નો ઉછાળો આવ્યો છે, જે એક્સપોર્ટ ગ્રોથ કરતા ઘણો વધારે છે.
રોકાણકારોએ શું સમજવું?
આ પોલિસી મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે એક ફિલ્ટર જેવું કામ કરશે. જે કંપનીઓ સરકારી પ્રોટેક્શનને પોતાની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટેનું સાધન બનાવશે, તેમને ભવિષ્યમાં મોટો ફાયદો થશે. પરંતુ જે કંપનીઓ લાંબા સમયથી ફક્ત સરકારી સબસિડીના સહારે જ પ્રોફિટ માર્જિન જાળવી રાખી રહી છે, તેમની મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. હવે રોકાણકારોએ કંપનીઓના મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટરી પર નજર રાખવી પડશે કે તેઓ એક્સપોર્ટ ટાર્ગેટ પૂરા કરવા માટે કેટલા સજ્જ છે.