Whalesbook
આર્થિક ભાગીદારીને વેગ
ભારત અને કેનેડા કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ (CEPA) માટે મંત્રણાને વધુ ગાઢ બનાવી રહ્યા છે, જેનો હેતુ 2026 ના અંત સુધીમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો છે. 2023 માં રાજદ્વારી તણાવને કારણે અટકી ગયેલી પ્રગતિ પછી આ પ્રયાસો એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક દર્શાવે છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીની માર્ચ 2026 ની ભારત મુલાકાત સહિતની ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકોએ વેપાર વાટાઘાટોને ગતિ આપી છે, જેમાં નેતાઓ વાટાઘાટકારોને એક મહત્વાકાંક્ષી અને વ્યવહારુ કરાર સુરક્ષિત કરવા જણાવ્યું છે.
વેપારને $50 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક
આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને નોંધપાત્ર રીતે વધારીને $50 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનો છે. કેનેડા, યુ.એસ. પરની વધુ પડતી નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ભારતને એક મુખ્ય બજાર તરીકે જુએ છે. ભારત માટે, આ કરાર યુરેનિયમ, લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) અને તેના ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે જરૂરી ખનિજો જેવા મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા સંસાધનો સુધી પહોંચવાની ખાતરી આપે છે. ઓટાવામાં થયેલી ચર્ચાઓમાં નોન-ટેરિફ અવરોધો દૂર કરવા, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં નિયમોને સુસંગત કરવા અને કુશળ વ્યાવસાયિકો માટે માર્ગો સુધારવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.
રાજકીય અને માળખાકીય પડકારોનો સામનો
તાજેતરના વેગ છતાં, પડકારો યથાવત છે. કેનેડામાં ભારત પ્રત્યે જાહેર અભિપ્રાય વિભાજિત છે, જે આ કરાર માટે રાજકીય અવરોધો ઊભા કરી શકે છે. કેનેડિયન વ્યવસાયોએ પણ ભારતના અમલદારશાહી અને અણધાર્યા નિયમો અંગે લાંબા સમયથી ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. આ વહીવટી મુદ્દાઓનું નિરાકરણ કર્યા વિના, CEPA ના આર્થિક લાભો મર્યાદિત રહી શકે છે. ડેટા સ્થાનિકીકરણ નિયમો અને જુદા જુદા શ્રમ તથા પર્યાવરણીય ધોરણો સહિતના માળખાકીય તફાવતો પણ વાટાઘાટોના મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ છે જે વિલંબનું કારણ બની શકે છે.
આગળ શું?
બંને દેશો સંસ્થાકીય સંબંધોને મજબૂત કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં કેનેડા-ભારત CEO ફોરમનું પુનરુજ્જીવન અને પરસ્પર રોકાણ પ્રોત્સાહન કાર્યાલયોની સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે. CEPA ની સફળતા મોટાભાગે ટેકનિકલ ટીમોની ટેરિફ અને બજાર ઍક્સેસ પરના વિવાદોને ઉકેલવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખશે. મોટા ભૌગોલિક-રાજકીય વિક્ષેપો સિવાય, બદલાતા વૈશ્વિક વેપાર લેન્ડસ્કેપમાં ભવિષ્યના વિકાસને સુરક્ષિત કરવા માટે આર્થિક એકીકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત રહેશે.