સરકાર દ્વારા લોકસભામાં રજૂ કરાયેલા નવા આંકડા અનુસાર, ભારતમાં 15-29 વર્ષના યુવાનોમાં બેરોજગારીનો દર 2025માં ઘટીને 9.9% થયો છે, જે 2022માં 10.9% હતો. આ સાથે, વર્કર પોપ્યુલેશન રેશિયો (WPR) પણ વધીને 41.4% થયો છે. આ સુધારો વિવિધ ઔદ્યોગિક અને રોજગારલક્ષી સરકારી પહેલોનું પરિણામ છે.
યુવા બેરોજગારીમાં ઘટાડો
ભારતીય સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં લોકસભામાં રજૂ કરાયેલા આંકડા મુજબ, દેશમાં 15 થી 29 વર્ષની વય જૂથમાં યુવા બેરોજગારીનો દર 2025માં ઘટીને 9.9% નોંધાયો છે. આ દર 2022માં 10.9% હતો. આ ઘટાડો રોજગાર સર્જનની દિશામાં એક સકારાત્મક સંકેત આપે છે.
વર્કર પોપ્યુલેશન રેશિયો (WPR) માં વૃદ્ધિ
આંકડા દર્શાવે છે કે રોજગાર ધરાવતી વસ્તીનો હિસ્સો દર્શાવતો વર્કર પોપ્યુલેશન રેશિયો (WPR) પણ 15-29 વર્ષના વય જૂથ માટે સુધર્યો છે. આ રેશિયો 2022માં 38.5% હતો, જે વધીને 2025માં 41.4% થયો છે.
સરકારી યોજનાઓ અને ઔદ્યોગિક નીતિઓનો ફાળો
આ સુધારા પાછળ સરકાર દ્વારા રોજગાર સર્જન અને કાર્યબળની ભાગીદારી વધારવા માટે કરવામાં આવેલા પ્રયાસો જવાબદાર છે. પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના અને પ્રધાનમંત્રી રોજગાર સર્જન કાર્યક્રમ જેવી યોજનાઓ નાના ઉદ્યોગોને ટેકો આપી રહી છે. આ ઉપરાંત, 'રોજગાર મેળાઓ' દ્વારા 12.5 લાખથી વધુ ભરતી પત્રોનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે.
ઔદ્યોગિક નીતિઓમાં, પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનાઓ, જે 14 મુખ્ય ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, તેણે ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અને રોજગાર સર્જનમાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો છે. 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં, આ યોજનાઓએ ₹2.40 લાખ કરોડથી વધુનું મૂડી રોકાણ આકર્ષ્યું છે અને 14.15 લાખથી વધુ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીનું સર્જન કર્યું છે. MSME ક્ષેત્ર પણ લગભગ 39 કરોડ લોકોને ટેકો આપી રહ્યું છે.
આગળનો માર્ગ અને પડકારો
જોકે આ આંકડા મજબૂત શ્રમ બજાર દર્શાવે છે, તેમ છતાં નોકરીઓની ગુણવત્તા અને સ્થિરતા પર ચર્ચાઓ ચાલુ છે. નિષ્ણાતો ઔપચારિક, ઊંચા પગારવાળી નોકરીઓ અને અનૌપચારિક અથવા ગિગ-આધારિત કામ વચ્ચેના તફાવત પર નજર રાખે છે. આ ઉપરાંત, ઉભરતી ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતો અને ઉમેદવારોની કુશળતા વચ્ચેના અંતરને 'સ્કિલ ઇન્ડિયા મિશન' જેવી પહેલો દ્વારા દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. રોકાણકારો આ રોજગારના આંકડાને ગ્રાહક માંગના સૂચક તરીકે જુએ છે, કારણ કે સ્વસ્થ શ્રમ બજાર સામાન્ય રીતે રિટેલ ખર્ચમાં વધારો કરે છે.