Whalesbook
ભારતમાં એપ્રિલ 2026માં હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (WPI) વાર્ષિક ધોરણે 8.30% નોંધાયો છે. માર્ચમાં આ આંકડો 3.88% હતો, જે અપેક્ષાઓ (5.50%) કરતાં ઘણો વધારે છે. આ છેલ્લા 42 મહિનાનું સૌથી ઊંચું WPI સ્તર છે. આ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે ફ્યુઅલ અને પાવરના ભાવમાં થયેલો 24.71% નો વધારો છે, જે ક્રૂડ પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસના ભાવમાં થયેલા 67.18% ના ઉછાળાને કારણે છે. મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ઓઇલ સપ્લાય રૂટમાં વિક્ષેપને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ફ્યુઅલ ઉપરાંત, મોંઘવારીનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે. પ્રાઇમરી આર્ટિકલ્સમાં એપ્રિલમાં મોંઘવારી વધીને 9.17% (માર્ચમાં 6.36%) પહોંચી ગઈ છે. મેન્યુફેક્ચર્ડ પ્રોડક્ટ્સમાં પણ 4.62% (માર્ચમાં 3.39%) ની મોંઘવારી જોવા મળી છે, જે દર્શાવે છે કે વધેલા ઇનપુટ ખર્ચની અસર અનેક ચીજવસ્તુઓ પર પડી રહી છે. કોર હોલસેલ ઇન્ફ્લેશન (ખાદ્ય અને ફ્યુઅલ સિવાય) પણ વધીને 5% થયું છે, જે છેલ્લા 43 મહિનાનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. આ ઘરેલું ભાવ દબાણમાં સતત વધારો સૂચવે છે. ખાદ્ય મોંઘવારી પણ 2.31% (માર્ચમાં 1.85%) પર સહેજ વધી છે.
ઊંચા WPI આંકડા સમગ્ર અર્થતંત્ર માટે ચિંતા જગાવે છે. કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) ફુગાવો, જે હાલમાં RBIના લક્ષ્યાંક હેઠળ છે, તે પણ વધીને એપ્રિલમાં 3.48% થયો છે. RBI FY27 માટે CPI ફુગાવાને 4.6% રહેવાનો અંદાજ લગાવે છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઇલની અસ્થિર કિંમતો અને સંભવિત હવામાન વિક્ષેપો તેને વધુ વધારી શકે છે.
ભારતીય રૂપિયો પણ દબાણ હેઠળ છે. ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને વધતા ઇમ્પોર્ટ બિલને કારણે છેલ્લા વર્ષમાં 12.04% ઘસાણા પછી, રૂપિયો 14 મે, 2026 ના રોજ યુએસ ડોલર સામે લગભગ 95.72 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. અનુમાનો સૂચવે છે કે 2026ના અંત સુધીમાં રૂપિયો 95-98 પ્રતિ ડોલરના સ્તરને સ્પર્શી શકે છે. આ ઘસારાને કારણે આયાતી મોંઘવારી વધશે અને Indiaના કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ પર દબાણ આવશે. આર્થિક વૃદ્ધિના અનુમાનો પણ ઘટાડવામાં આવી રહ્યા છે. Moody's એ 2026 માટે 6.0% વૃદ્ધિની આગાહી કરી છે, જ્યારે અન્ય એજન્સીઓ 6.6% થી 6.9% નો અંદાજ લગાવી રહી છે.
કોર્પોરેટ પ્રોફિટેબિલિટી પર તાત્કાલિક ખતરો છે. વૈશ્વિક સંઘર્ષો અને સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપોને કારણે ભારતીય કંપનીઓને કોમોડિટી અને ઇનપુટ ખર્ચમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ઓપરેટિંગ માર્જિનમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે, જે ઘણી કંપનીઓ માટે 12-ક્વાર્ટરના નીચા સ્તરે પહોંચી શકે છે. જે કંપનીઓ ભાવ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, તેઓ નબળી માંગને કારણે ગ્રાહકો પર ખર્ચ પસાર કરવાની મર્યાદિત ક્ષમતા ધરાવે છે, જેના કારણે તેમને કેટલાક વધારાના ખર્ચને શોષી લેવાની ફરજ પડે છે. ઊર્જા અને કાચા માલ પર નિર્ભર ક્ષેત્રો પર આ અસર સૌથી વધુ છે. ઐતિહાસિક રીતે, ભારતમાં ઊંચા ફુગાવાને કારણે ઇક્વિટી માર્કેટ્સ (જેમ કે Nifty 50) માં વાસ્તવિક વળતર ઘટ્યું છે, કારણ કે ખરીદ શક્તિ ઘટે છે અને કમાણીને અસર થાય છે. સતત કોર ફુગાવાને કારણે સ્ટેગફ્લેશન (stagflation) નો ભય વધી રહ્યો છે, જો ભાવ દબાણ હેઠળ માંગ નબળી પડે અને RBI ને આક્રમક રીતે નાણાકીય નીતિ કડક કરવી પડે.
RBI સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહ્યું છે, વૃદ્ધિને ટેકો આપવા સાથે ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે તેની પોલિસી રેપો રેટ 5.25% પર જાળવી રાખી છે. સેન્ટ્રલ બેંકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય 2031 સુધી 4% (+/- 2%) ના ફુગાવાના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવાનો છે. જોકે, વૈશ્વિક ઊર્જા ભાવની અસ્થિરતા, ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા અને સ્થાનિક પુરવઠા સમસ્યાઓ સૂચવે છે કે ફુગાવો એક મુખ્ય પડકાર રહેશે. વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે RBI નજીકથી નિરીક્ષણ કરશે અને જો ફુગાવો તેના લક્ષ્યાંકથી વિચલિત થાય અથવા ચલણનું અવમૂલ્યન ઝડપી બને તો પગલાં લેવા તૈયાર રહેશે.