ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય ટ્રેડ ડીલની વાતચીત હાલ પૂરતી અટકી ગઈ છે. બંને દેશો વચ્ચે ટેરિફ અને માર્કેટ એક્સેસને લઈને ખેંચતાણ વધતા ભારતીય નિકાસકારોની મુશ્કેલીમાં વધારો થયો છે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી ટ્રેડ ડીલની વાતચીત હાલ એક વળાંક પર આવીને અટકી ગઈ છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બંને દેશો હાલમાં કોઈ ચોક્કસ સમજૂતી પર પહોંચવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે. કોમર્સ મિનિસ્ટર પિયુષ ગોયલની તાજેતરની અમેરિકા મુલાકાત પણ કોઈ નક્કર પરિણામ વિના 5 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ પૂર્ણ થઈ હતી.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ શું છે?
યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ જેમિસન ગ્રીરના જણાવ્યા મુજબ, ચર્ચાઓ તો રચનાત્મક હતી, પરંતુ ટેરિફ સ્ટ્રક્ચર, માર્કેટ એક્સેસ અને ટ્રેડ ઈમબેલેન્સ જેવા મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષો વચ્ચે મતભેદો યથાવત છે. બંને દેશો પોતાના આંતરિક આર્થિક દબાણોને કારણે મોટી છૂટછાટ આપવા તૈયાર નથી.
નિકાસકારો અને રોકાણકારો માટે શું ખતરો છે?
આ સ્થગિતતાને કારણે ખાસ કરીને આઈટી (IT), ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ અને ટેક્સટાઈલ જેવા એક્સપોર્ટ સેક્ટરમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. કંપનીઓએ જે ટ્રેડ ડીલના આધારે તેમના ગ્રોથ પ્લાન બનાવ્યા હતા, તે હવે લટકી પડ્યા છે. જો આ રીતે જ વાતચીત અટકેલી રહેશે, તો અમેરિકા તરફથી એકતરફી પગલાં ભરવાનું જોખમ પણ રહેલું છે, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે ટેરિફમાં વધારો કરી શકે છે.
વર્ષ 2030 સુધીમાં $500 અબજનું દ્વિપક્ષીય વેપાર લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવા માટે હવે બંને દેશોએ વધુ પ્રયત્નો કરવા પડશે. હવે બજારની નજર સરકારના આગામી નિવેદનો પર રહેશે કે શું વાતચીત ફરી શરૂ થશે કે બંને દેશો પોતપોતાની સ્થાનિક આર્થિક પ્રાથમિકતાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.