ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ હવે પૂર્ણતાના આરે છે. હાલમાં બંને દેશો ટેરિફ સ્ટ્રક્ચરને સેટલ કરવામાં વ્યસ્ત છે. આ ઉપરાંત, સરકાર Chile અને New Zealand સાથે પણ નવા વેપાર કરાર કરી રહી છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય IT સર્વિસથી આગળ વધીને Fintech અને ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ્સમાં ભારતનો દબદબો બનાવવાનો છે.
ટ્રેડ ડીલની વર્તમાન સ્થિતિ
કોમર્સ સેક્રેટરી રાજેશ અગ્રવાલના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના ઐતિહાસિક વેપાર કરારનું માળખું હવે અંતિમ તબક્કામાં છે. જોકે કરાર હજુ સત્તાવાર રીતે સાઈન નથી થયો, પરંતુ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તે લગભગ નક્કી છે. હાલમાં મુખ્ય પડકાર ભારતની Most-Favoured-Nation (MFN) ટેરિફ સિસ્ટમ અને અમેરિકાના એક્ઝિક્યુટિવ ટેરિફ ફ્રેમવર્ક વચ્ચે તાલમેલ બેસાડવાનો છે.
નવો વેપાર નેટવર્ક અને રણનીતિ
માત્ર અમેરિકા જ નહીં, ભારત પોતાની નિકાસને વધુ વૈવિધ્યસભર બનાવવા માટે અન્ય દેશો સાથે પણ કરાર કરી રહ્યું છે. ન્યુઝીલેન્ડ સાથે થયેલો ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ ઓક્ટોબર 2026 થી અમલી બનશે, જ્યારે ચીલી સાથેની વાતચીત પણ આગામી 2 થી 3 મહિનામાં નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચવાની ધારણા છે.
Fintech પર સરકારનો મોટો દાવ
ભારતની આર્થિક રણનીતિ હવે IT સર્વિસમાંથી બદલાઈ રહી છે. હાલમાં કુલ સર્વિસ એક્સપોર્ટમાં IT અને ITeS નો હિસ્સો લગભગ 50% છે. સરકાર હવે ગ્લોબલ ફાઈનાન્શિયલ માર્કેટમાં ભારતનો હિસ્સો વધારવા માંગે છે, જ્યાં હાલમાં આપણે માત્ર 1% પર છીએ. આ માટે Unified Payments Interface (UPI) દ્વારા ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ્સને સસ્તું અને ઝડપી બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે શું છે તકો અને જોખમ?
સરકારનું લક્ષ્ય ફાઈનાન્શિયલ સર્વિસ એક્સપોર્ટને $8 અબજ થી વધારીને $60-80 અબજ સુધી લઈ જવાનું છે, જે ઘરેલુ Fintech કંપનીઓ માટે મોટો અવસર છે. જોકે, ગ્લોબલ માર્કેટમાં તીવ્ર સ્પર્ધા, જટિલ બેંકિંગ રેગ્યુલેશન્સ અને ઓપરેશનલ ખર્ચ જેવા પડકારો યથાવત છે. ઉપરાંત, અમેરિકાના Section 301 ડ્યુટીના નિયમો અને કરન્સી ફ્લક્ચ્યુએશનના જોખમો પર રોકાણકારોએ સતત નજર રાખવી પડશે.