ભારત અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર **$100 બિલિયન**ના સીમાચિહ્નને વટાવી ગયો છે. વર્ષ **2022**માં અમલમાં આવેલા 'કોમ્પ્રીહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ' (CEPA)ને કારણે બંને દેશો વચ્ચે ઉર્જા, સંરક્ષણ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે સંબંધો વધુ મજબૂત બન્યા છે.
ભારત અને UAE વચ્ચેના આ આર્થિક માઈલસ્ટોન પાછળ 2022માં થયેલો CEPA કરાર મુખ્ય પરિબળ છે. આ સમજૂતીથી બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર અવરોધો ઘટ્યા છે અને રોકાણનો પ્રવાહ વધ્યો છે. નવી દિલ્હીમાં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને UAEના ડેપ્યુટી પ્રાઈમ મિનિસ્ટર શેખ અબ્દુલ્લા બિન ઝાયેદ અલ નાહયાન વચ્ચેની બેઠકમાં આ સિદ્ધિ પર વિશેષ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
ઉર્જા સુરક્ષા અને સપ્લાય ચેઈન પર અસર
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે UAE ક્રૂડ ઓઈલ, ગેસ અને ખાતરના કાચા માલનો મુખ્ય સપ્લાયર છે. આ વેપાર વધવાથી ભારતને જરૂરિયાતની વસ્તુઓ વધુ સુરક્ષિત રીતે મળી રહેશે, જેની સીધી અસર ફુગાવા અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન પર પડશે. સૌથી મોટો ફાયદો 'ડોમેસ્ટિક કરન્સી સેટલમેન્ટ' ફ્રેમવર્કથી થયો છે, જેનાથી કંપનીઓ હવે રૂપિયા અને દિરહામમાં વ્યવહાર કરી શકે છે. આનાથી ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે અને કરન્સીના જોખમો ઘટ્યા છે.
રોકાણ અને ભવિષ્યની વ્યૂહરચના
હવે બંને સરકારો માત્ર વેપાર પૂરતું મર્યાદિત ન રહેતા ટેક્નોલોજી અને ડિફેન્સ જેવા લાંબાગાળાના ક્ષેત્રોમાં સાથે મળીને કામ કરવા માંગે છે. આનાથી UAE તરફથી ભારતીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં મોટા પાયે રોકાણ આવવાની શક્યતા છે.
ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો
વર્તમાન વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ વેપાર માર્ગો માટે પડકારરૂપ છે. જો સંઘર્ષ વધે, તો શિપિંગ ખર્ચમાં વધારો થવાની અને સપ્લાય ચેઈન ખોરવાવાની ભીતિ છે, જેની અસર ભારતીય કંપનીઓના ઇનપુટ કોસ્ટ પર પડી શકે છે. આગામી સમયમાં, રોકાણકારો ખાસ કરીને નવી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડીલ્સ અને લોકલ કરન્સી સેટલમેન્ટની અસરકારકતા પર નજર રાખશે.