ભારતના ટ્રેડ ડેફિસિટના માળખામાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. હવે ક્રૂડ ઓઈલ કરતા ઈલેક્ટ્રોનિક્સની આયાત ભારતીય અર્થતંત્ર માટે મોટો પડકાર બની રહી છે, જેમાં ડોમેસ્ટિક વેલ્યુ-એડિશન માત્ર **20%** હોવાથી સરકારે હવે **₹62,500 કરોડની** નવી સ્કીમ જાહેર કરી છે.
ભારતના ટ્રેડ લેન્ડસ્કેપમાં મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ભારતનું કુલ ટ્રેડ ડેફિસિટ $334 અબજ નોંધાયું હતું. જેમાંથી $120 અબજ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોમાંથી અને બાકીના $214 અબજ અન્ય ચીજવસ્તુઓમાંથી આવ્યા છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ડસ્ટ્રિયલ ઈનપુટ્સ હવે ઓઈલની જગ્યા લઈ રહ્યા છે.\n\n### ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરનો પડકાર\nઈલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરમાં ટ્રેડ ડેફિસિટ $69 અબજ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે કુલ ટ્રેડ ડેફિસિટના 20% જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે. હાલમાં ભારતમાં મોબાઈલ ફોન જેવા ઉપકરણોનું એસેમ્બલીંગ વધ્યું છે, પરંતુ તેનું વાસ્તવિક વેલ્યુ-એડિશન માત્ર 18% થી 20% ની વચ્ચે જ છે. એટલે કે, દરેક પ્રોડક્ટના 'બ્રેઈન' સમાન સેમિકન્ડક્ટર્સ અને ડિસ્પ્લે પેનલ્સ માટે આપણે હજુ પણ મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર છીએ.\n\n### સરકારની નવી રણનીતિ\nઆ માળખાકીય ખામીને સુધારવા માટે, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલયે 21 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ 'મોબાઈલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ' જાહેર કરી છે. આગામી 5 વર્ષ (2026-27 થી 2030-31) માટે ₹62,500 કરોડનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક કમ્પોનન્ટ સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત બનાવવાનો અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.\n\nરોકાણકારો માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ સ્કીમનો લાભ લઈને કંપનીઓ કેટલી ઝડપથી લોકલાઈઝેશન કરે છે અને કેવી રીતે ઈમ્પોર્ટ ખર્ચ ઘટાડીને તેમના પ્રોફિટ માર્જિનમાં સુધારો લાવે છે.