યુનિયન કેબિનેટ Model Bilateral Investment Treaty ને અપડેટ કરવાની તૈયારીમાં છે. આ ફેરફાર દ્વારા ભારત વિદેશી રોકાણકારો માટે નિયમોને વધુ સરળ બનાવશે, સાથે જ ટેક્સ અને ન્યાયિક મામલે દેશની સાર્વભૌમત્વ પણ અકબંધ રાખશે.
ભારત સરકાર તેની ઇકોનોમિક ડિપ્લોમસી વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે રિવાઇઝ્ડ Model Bilateral Investment Treaty (BIT) લોન્ચ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ નવું મોડલ 2015 ના જૂના માળખાને બદલશે, જે લાંબા સમયથી ભારત અને તેના વૈશ્વિક ટ્રેડ પાર્ટનર્સ વચ્ચે ચર્ચાનો વિષય હતું. આ આધુનિકીકરણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇન્ટરનેશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ માટે વધુ અનુમાનિત (Predictable) વાતાવરણ ઊભું કરવાનો છે.
જૂના 2015 ના ફ્રેમવર્કનું અપડેટ કેમ જરૂરી?
વર્તમાન નિયમો મુજબ, વિદેશી રોકાણકારોએ ઇન્ટરનેશનલ આર્બિટ્રેશન શરૂ કરતા પહેલા 5 વર્ષ સુધી સ્થાનિક ભારતીય અદાલતોમાં કેસ લડવો અનિવાર્ય હતો. આ નિયમે વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે અનિશ્ચિતતા અને વિલંબ પેદા કર્યો હતો. હવે સરકાર લાંબા ગાળાના વૈશ્વિક મૂડી પ્રવાહને આકર્ષવા માટે સુરક્ષા અને સરળ એક્ઝિટ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માંગે છે.
નેશનલ સોવરેનિટી પર ભાર
નવા ડ્રાફ્ટમાં ટેક્સેશન અને જ્યુડિશિયલ ઇન્ડિપેન્ડન્સને ઇન્ટરનેશનલ આર્બિટ્રેશનના દાયરામાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે સરકાર પોતાની ટેક્સ પોલિસી બનાવવામાં સ્વતંત્ર રહેશે અને કોઈ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની વિવાદોમાં ફસાવાના ડર વિના નિર્ણયો લઈ શકશે.
સ્થાનિક કંપનીઓને પણ થશે ફાયદો
આ પોલિસી માત્ર વિદેશી રોકાણ લાવવા માટે નથી, પરંતુ તે ભારતીય કંપનીઓ માટે પણ સુરક્ષા કવચ સમાન છે. જે ભારતીય કંપનીઓ UAE, ઇઝરાયેલ અને ઉઝબેકિસ્તાન જેવા દેશોમાં વિસ્તરણ કરી રહી છે, તેમને આ નવા કરાર દ્વારા ત્યાં સમાન કાનૂની સુરક્ષા મળશે.
ઇન્વેસ્ટરોએ શું જોવું જોઈએ?
આ નવું મોડલ યુનાઇટેડ કિંગડમ અને કેનેડા સાથેની ટ્રેડ નેગોશિયેશન્સ માટે એક બ્લુપ્રિન્ટ બનશે. આગામી સમયમાં ભારત કેટલી ઝડપથી નવા દ્વિપક્ષીય કરાર સાઇન કરે છે, તેના પર માર્કેટની નજર રહેશે. કરારોની ઝડપ અને સરકારની લવચીકતા (Flexibility) ભારતીય બજારમાં નવા ફંડ્સ લાવવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.