સરકારી નિયમોમાં મોટો બદલાવ: 1 એપ્રિલ 2026 થી લાગુ
સરકાર દ્વારા જૂના આવકવેરા નિયમો, 1962 ને બદલીને 'આવકવેરા નિયમો, 2026' લાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ બદલાવ 1 એપ્રિલ 2026 થી અમલમાં આવશે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ટેક્સ વહીવટને વધુ સરળ બનાવવાનો છે, જેમાં નિયમોની સંખ્યા 511 થી ઘટાડીને 333 અને ફોર્મની સંખ્યા 399 થી ઘટાડીને 190 કરવામાં આવશે. ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારવામાં આવશે, જેમ કે પ્રી-ફિલ્ડ (Pre-filled) ફોર્મ્સ અને ઓટોમેટેડ (Automated) રિકન્સીલીએશન (Reconciliation) દ્વારા પાલનમાં સરળતા લાવવાનો પ્રયાસ છે.
Perquisite Valuation માં ઉછાળો: કર્મચારીઓને શું ફાયદો?
નવા ડ્રાફ્ટ નિયમોમાં એમ્પ્લોયર દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા લાભો, જેને Perquisites તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેના મૂલ્યાંકનમાં ઘણા અપડેટ્સ લાવવામાં આવ્યા છે. એમ્પ્લોયર દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા ભોજન (Meals) માટે ટેક્સ-ફ્રી લિમિટ ₹50 થી વધારીને ₹200 પ્રતિ ભોજન કરવામાં આવી છે. એમ્પ્લોયર દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી કાર માટેના ભથ્થાં (Car Allowances) માં પણ વધારો થયો છે, જે ડ્રાઈવર સાથે માસિક ₹8,000 થી ₹10,000 સુધી હોઈ શકે છે. એમ્પ્લોયર તરફથી મળતી ભેટ (Gifts) હવે વાર્ષિક ₹15,000 સુધી ટેક્સ-ફ્રી રહેશે. ₹200,000 સુધીની લોન પર કોઈ Perquisite Value લાગુ નહીં પડે તેવી શક્યતા છે.
PF, NPS, Superannuation પર ₹7.5 લાખ ની કેપ
રોકાણકારો માટે મહત્વના સમાચાર એ છે કે પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF), નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) અને સુપરએન્યુએશન ફંડ્સમાં એમ્પ્લોયરના સંયુક્ત યોગદાન (combined contribution) માટે વાર્ષિક ₹7.5 લાખ સુધીની મર્યાદા ટેક્સ-ફ્રી રહેશે. આનાથી વધુની રકમ પર ટેક્સેબલ Perquisite તરીકે ગણવામાં આવશે. આ પગલું રિટાયરમેન્ટ સેવિંગ્સ (Retirement Savings) સંબંધિત ટેક્સ અને શ્રમ કાયદાઓને સુસંગત બનાવશે.
જૂની કે નવી Tax Regime: કર્મચારીઓ મૂંઝવણમાં?
જ્યારે નવા નિયમોનો હેતુ સરળતા લાવવાનો છે, ત્યારે ડ્રાફ્ટ નિયમોએ જૂની ટેક્સ રેજીમ (Old Tax Regime) માં ઉપલબ્ધ કેટલીક મુક્તિઓ (Exemptions) ને ફરીથી જીવંત કરી છે અને તેનો વિસ્તાર કર્યો છે. ખાસ કરીને, હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ની ઊંચી એક્ઝેમ્પ્શન, જે હવે બેંગલુરુ, પુણે, અમદાવાદ અને હૈદરાબાદ જેવા શહેરોમાં પગારના 50% સુધી લાગુ પડશે (જ્યાં પહેલા 40% હતી), તે આ વિસ્તારોમાં કર્મચારીઓ માટે ખૂબ ફાયદાકારક બની શકે છે. આ ઉપરાંત, બાળકોના શિક્ષણ (Children's Education) માટે ₹3,000/મહિના/બાળક અને હોસ્ટેલ ખર્ચ (Hostel Expenditure) માટે ₹9,000/મહિના/બાળક ની વધેલી એક્ઝેમ્પ્શન લિમિટ, પગાર માળખામાં એલાઉન્સ-હેવી (Allowance-heavy) સ્ટ્રક્ચર ધરાવતા કર્મચારીઓ માટે જૂની રેજીમને વધુ આકર્ષક બનાવે છે. આના કારણે, કઈ ટેક્સ રેજીમ શ્રેષ્ઠ છે તે નક્કી કરવા માટે વ્યક્તિગત કર ગણતરીઓ (Personal Tax Calculations) વધુ જટિલ બનશે.
PAN કાર્ડ અને ટ્રાન્ઝેક્શન થ્રેશોલ્ડમાં ફેરફાર
વધુમાં, હવે Perquisite valuations માં વધારા સાથે, અમુક ટ્રાન્ઝેક્શન (Transactions) માટે પર્મેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર (PAN) ફરજિયાત બનશે. જેમાં વાર્ષિક રોકડ જમા કે ઉપાડ ₹10 લાખ કે તેથી વધુ, પ્રોપર્ટી ડીલ્સ ₹20 લાખ થી વધુ, અને તમામ વીમા પ્રીમિયમ (Insurance Premium) ની ચુકવણીનો સમાવેશ થાય છે.
આગામી પગલાં અને અનિશ્ચિતતા
આ ડ્રાફ્ટ નિયમો પર 22 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધી જાહેર જનતાનો અભિપ્રાય (Public Consultation) મંગાવવામાં આવ્યો છે. અંતિમ નિયમોમાં ડ્રાફ્ટ પ્રપોઝલથી ફેરફાર થઈ શકે છે, જે એક પ્રકારની ટ્રાન્ઝિશનલ અનિશ્ચિતતા (Transitional Uncertainty) ઊભી કરે છે. એમ્પ્લોયરોએ પણ નવા Perquisite Valuations ને પ્રતિબિંબિત કરવા અને કર્મચારીઓના ટેક્સ પ્લાનિંગ (Tax Planning) માં મદદ કરવા માટે તેમના પેરોલ સિસ્ટમ (Payroll System) માં ફેરફાર કરવા પડશે.
એકંદરે, આ ફેરફારો ટેક્સ માળખાને આર્થિક વાસ્તવિકતાઓ સાથે સુસંગત બનાવવાનો પ્રયાસ દર્શાવે છે, પરંતુ તે કર્મચારીઓ અને એમ્પ્લોયરો બંને માટે નજીકના ભવિષ્યમાં વધુ ગહન નાણાકીય આયોજનની જરૂરિયાત ઊભી કરશે.