Assessment Year 2026-27 માટેના ટેક્સ રિટર્ન ડેટા મુજબ, **62%** લોકોએ હવે માત્ર પગાર જ નહીં, પરંતુ કેપિટલ ગેઈન અને બિઝનેસની આવક પણ જાહેર કરી છે. ઓગસ્ટની ડેડલાઈન સુધીમાં **7.8 કરોડથી** વધુ રિટર્ન ફાઈલ થયા છે.
ભારતમાં પર્સનલ ફાઈનાન્સનું ચિત્ર ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. ટેક્સપેયર્સ હવે માત્ર પગાર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે આવકના વિવિધ સ્ત્રોત બનાવી રહ્યા છે. AY 2026-27 ના આંકડા દર્શાવે છે કે 31 ઓગસ્ટ, 2026 ની સમયમર્યાદા સુધીમાં ફાઈલ કરાયેલા કુલ રિટર્નમાંથી 62% રિટર્ન સામાન્ય ITR-1 કેટેગરીની બહારના છે, જે શેરબજારમાંથી મળતા કેપિટલ ગેઈન, બિઝનેસ પ્રોફિટ અને ફ્રીલાન્સિંગ આવકમાં થયેલા વધારાને સ્પષ્ટ કરે છે.
ટેક્સપેયર પ્રોફાઈલમાં બદલાવ
ITR-2, ITR-3 અને ITR-4 ફોર્મ્સમાં આવેલો ઉછાળો સૂચવે છે કે મધ્યમ વર્ગના પરિવારો હવે માત્ર એક પગાર પર જીવવાને બદલે આર્થિક રીતે વધુ સક્રિય બન્યા છે. ખાસ કરીને 25 વર્ષથી ઓછી વયના યુવાનોમાં ITR-3 ફોર્મ્સ ફાઈલ કરવાનું પ્રમાણ વધ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે નવી પેઢી કરિયરની શરૂઆતથી જ સાઈડ બિઝનેસ કે શેરબજારમાં રોકાણ કરીને આવક વધારી રહી છે.
વિવિધ વર્ગોમાં જોવા મળતા આ ફેરફારમાં નિવૃત્ત લોકો પણ પાછળ નથી. 60 વર્ષથી વધુ વયના ટેક્સપેયર્સમાં કેપિટલ ગેઈન જાહેર કરવાનું પ્રમાણ ઊંચું છે, જે સાબિત કરે છે કે તેઓ હવે તેમની બચતને માત્ર સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં રાખવાને બદલે માર્કેટમાં રોકાણ કરીને સક્રિય રીતે મેનેજ કરી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી અને સાવચેતી
ઘરગથ્થુ બચતનું આ રીતે શેરબજાર અને બિઝનેસમાં રૂપાંતર થવું તે પોઝિટિવ છે, પરંતુ તેની સાથે કમ્પ્લાયન્સનું જોખમ પણ વધ્યું છે. વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી આવક મેળવતા હોવાથી રિટર્ન ફાઈલ કરવામાં ભૂલ થવાની શક્યતા વધુ રહે છે. નવા 'Income Tax Act, 2025' હેઠળ પ્રોસીજરલ નિયમો કડક બન્યા છે. જો તમે તમારી ટેક્સ વિગતો સચોટ રીતે નહીં આપો અથવા ડેડલાઈન ચૂકશો, તો તમારે ભારે પેનલ્ટી કે ઈન્ટરેસ્ટ ભરવો પડી શકે છે. એટલું જ નહીં, બિઝનેસ કે કેપિટલ લોસને આવતા વર્ષે કેરી-ફોરવર્ડ (Carry Forward) કરવાના લાભો પણ ગુમાવવાનો વારો આવી શકે છે.