ભારત સરકારનું ૨૦૪૭ સુધીમાં ૩૦ ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા બનવાનું સપનું છે. કોમર્સ મિનિસ્ટર પિયુષ ગોયલે ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્રમાં ૨૦૦ અબજ ડોલરના રોકાણની બ્લુપ્રિન્ટ રજૂ કરી છે, જે દેશને ગ્લોબલ ડિજિટલ હબ બનાવશે.
ભારત સરકારે ૨૦૪૭ સુધીમાં $૩૦ ટ્રિલિયન ની અર્થવ્યવસ્થા બનવા માટે એક મોટું રોડમેપ તૈયાર કર્યું છે. કોમર્સ અને ઈન્ડસ્ટ્રી મિનિસ્ટર પિયુષ ગોયલે જણાવ્યું છે કે માત્ર ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્રમાં જ લગભગ $૨૦૦ અબજ નું રોકાણ આવવાની શક્યતા છે. આ વ્યૂહાત્મક ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ ભારતને વૈશ્વિક ડિજિટલ સેવાઓનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવવાનો છે, જે સેમિકન્ડક્ટર્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) માં સરકારના ફોકસ સાથે સુસંગત છે.
આર્થિક વિકાસ માટે વ્યૂહાત્મક મહત્વ
ડેટા સેન્ટરનો આ પ્રોજેક્ટ માત્ર સ્ટોરેજ પૂરતો સીમિત નથી. તે ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનનો ભાગ બનવાની ભારતની મોટી યોજનાનો એક મહત્વનો હિસ્સો છે. આનાથી મોટી ટેક કંપનીઓ અને હાઈપરસ્કેલર્સ આકર્ષાશે, જેમને AI અને ક્લાઉડ સર્વિસ માટે ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતી સુવિધાઓની જરૂર છે. આ રોકાણ બાંધકામ, પાવર સપ્લાય અને ટેકનિકલ સેવાઓ જેવા ક્ષેત્રોમાં માંગ વધારશે, જે અર્થતંત્ર માટે એક મલ્ટિપ્લાયર સાબિત થશે.
આ સાથે જ સરકાર ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ઓટોમોટિવ જેવા ક્ષેત્રોમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા વધારવા પર પણ ભાર મૂકી રહી છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને અમલીકરણના પડકારો
આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવું મોટું છે, પરંતુ તેની સફળતા પાવર ગ્રીડના આધુનિકીકરણ અને વીજળીની નિર્બાધ ઉપલબ્ધતા પર નિર્ભર રહેશે. ડેટા સેન્ટર્સમાં ખૂબ જ ઉર્જા વપરાય છે, તેથી પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું અપગ્રેડેશન અનિવાર્ય છે. ઉપરાંત, જમીન સંપાદન અને વહીવટી મંજૂરીઓ માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેનું સંકલન આ પ્રોજેક્ટની સફળતા માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.
રોકાણકારો માટે આ એક લાંબાગાળાની સ્ટ્રક્ચરલ થીમ છે. આગામી સમયમાં પોલિસીના અમલીકરણ અને પાવર તથા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં થતી પ્રગતિ પર નજર રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.