જાપાન સાથે ભારતની મોટી રણનીતિ: JPY 10 ટ્રિલિયનના રોકાણ માટે રિજનલ બેંકો પર સરકારની નજર

રોકાણ વધારવા માટે નવી વ્યૂહરચના

ભારત સરકાર હવે જાપાનના આર્થિક ક્ષેત્ર સાથેના સંબંધોને નવા સ્તરે લઈ જવા માંગે છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલની અધ્યક્ષતામાં 27 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ થયેલી મહત્વની ચર્ચાઓ બાદ, ભારત હવે જાપાનની નાની અને મધ્યમ કદની કંપનીઓને ભારતીય માર્કેટમાં લાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે. આ સમગ્ર યોજના હેઠળ આગામી એક દાયકામાં JPY 10 ટ્રિલિયન (આશરે $68 અબજ) નું રોકાણ લાવવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.

રિજનલ બેંકો કેમ મહત્વની છે?

અગાઉ ભારત માત્ર જાપાનની ત્રણ સૌથી મોટી ફાઇનાન્શિયલ સંસ્થાઓ પર નિર્ભર હતું, પરંતુ હવે વ્યૂહરચના બદલાઈ છે. જાપાનના વિવિધ વિસ્તારોમાં ફેલાયેલી રિજનલ બેંકો ત્યાંના સ્થાનિક ઉત્પાદકો સાથે મજબૂત સંબંધો ધરાવે છે. ભારત આ કંપનીઓને ચીન અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાથી દૂર ભારતને એક સુરક્ષિત 'મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ' તરીકે પ્રસ્તાવિત કરી રહ્યું છે. Maruti Suzuki ના સફળ મોડલની જેમ જ, સરકાર ઈચ્છે છે કે મોટી જાપાની કંપનીઓ પોતાના સપ્લાય ચેઈન પાર્ટનર્સને પણ સાથે લાવે.

પ્રગતિ અને પડકારો

છેલ્લા 10 મહિનામાં લક્ષ્યાંકના 15% રોકાણનું કામ પૂર્ણ થયું છે, જે ઉત્સાહજનક છે. તેમ છતાં, જાપાની રોકાણકારોએ ભારતમાં 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ'ને લઈને કેટલાક પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. ખાસ કરીને:

• પ્રોફિટ રિપેટ્રિએશન (નફો દેશની બહાર લઈ જવામાં) મુશ્કેલીઓ.
• કરન્સીની અસ્થિરતા.
• ટ્રાન્સફર-પ્રાઈસિંગના જટિલ નિયમો.
• Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા વેલ્યુએશનની કડક તપાસ અને શેર બાયબેકમાં થતી વિલંબ.

ભવિષ્યનું ચિત્ર

આગામી સમયમાં, ભારત અને જાપાન વચ્ચેના 'Comprehensive Economic Partnership Agreement' માં સુધારા કેટલા ઝડપથી થાય છે, તેના પર બધાની નજર રહેશે. જો ભારત સરકાર રેગ્યુલેટરી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવે, તો નાની જાપાનીઝ કંપનીઓ માટે ભારતમાં રોકાણ કરવું વધુ આકર્ષક બનશે.