નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો **7%** જીડીપી ગ્રોથ હાંસલ કરવાનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધો છતાં સરકાર માળખાકીય સુધારાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જોકે ફર્ટિલાઈઝર સબસિડીનો બોજ સરકારી તિજોરી પર દબાણ વધારી શકે છે.
વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે 7% કે તેથી વધુના આર્થિક વિકાસના લક્ષ્ય પર મક્કમ છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તાજેતરમાં પુષ્ટિ કરી છે કે આંતરિક માંગ અને લાંબા ગાળાના માળખાકીય સુધારાઓ આર્થિક મોમેન્ટમ જાળવી રાખવા માટે મજબૂત પાયો પૂરો પાડે છે. જોકે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ ગ્રોથ અંદાજ 6.7% રાખ્યો છે, તેમ છતાં સરકાર પોતાની ગતિ જાળવી રાખવા માટે આશાવાદી છે.
સપ્લાય ચેઈનના જોખમો અને પડકારો
વર્તમાન આર્થિક ગ્રોથ માટે સૌથી મોટો પડકાર વૈશ્વિક શીપિંગ રૂટમાં વિક્ષેપ છે. ખાસ કરીને 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' બંધ થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે. ભારતની લગભગ 80% જેટલી ફર્ટિલાઈઝર આયાત આ માર્ગેથી થાય છે, જેના કારણે સરકારે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ કરવી પડી છે.
આ સપ્લાય ચેઈન ઘર્ષણને કારણે સરકારી તિજોરી પર સબસિડીનો મોટો બોજ પડ્યો છે. ખેડૂતોને યુરિયાની એક બેગ માત્ર ₹300 માં મળે છે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની ખરીદ કિંમત ₹3,000 સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ તફાવતને કારણે સરકારને ભારે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવી પડે છે, જે આગામી ક્વાર્ટરમાં રાજકોષીય સ્વાસ્થ્ય માટે મુખ્ય મુદ્દો રહેશે.
ફિસ્કલ ડિસિપ્લિન અને ભવિષ્યના લક્ષ્યો
સબસિડીના દબાણ છતાં, સરકાર ફિસ્કલ કન્સોલિડેશન (Fiscal Consolidation) પર મક્કમ છે. વર્ષ 2030 સુધીમાં રાષ્ટ્રીય દેવું જીડીપીના 50% સુધી લાવવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ વ્યૂહરચના હેઠળ, સરકાર 'વિકસિત ભારત 2047'ના વિઝન માટે કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capital Expenditure) પર સતત ભાર મૂકી રહી છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી સમયમાં રોકાણકારોએ વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવ, ફર્ટિલાઈઝર સબસિડીનું ભારણ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રની માંગ પર નજર રાખવી જોઈએ. મોન્સૂન પેટર્ન અને ફુગાવાના આંકડા પણ આ આર્થિક લક્ષ્યોને હાંસલ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.