ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટે એપ્રિલ 2026 માં અણધાર્યો દેખાવ કર્યો છે. આ મહિને લિસ્ટેડ કંપનીઓની કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં લગભગ ₹38 ટ્રિલિયનનો જંગી વધારો થયો, જે ₹467.85 ટ્રિલિયન પર પહોંચી ગયું. આ વૃદ્ધિ માર્ચ મહિનાના ઘટાડાને સરભર કરનારી રહી. બેન્ચમાર્ક સેન્સેક્સ 7.4% અને નિફ્ટી 50 એ 7.5% નો મજબૂત ઉછાળો નોંધાવ્યો, જે ડિસેમ્બર 2023 પછીનું તેમનું શ્રેષ્ઠ માસિક પ્રદર્શન રહ્યું. BSE 500 ઇન્ડેક્સમાં પણ 12.1% નો સુધારો જોવા મળ્યો. તેમ છતાં, એકંદર માર્કેટ કેપ જાન્યુઆરી 2026 ના સર્વોચ્ચ સ્તરથી નીચે રહ્યું.
આ મજબૂત તેજી છતાં, બજાર અનેક મેક્રોઇકોનોમિક અને ભૌગોલિક રાજકીય પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે.
- ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ $120 પ્રતિ બેરલ થી ઉપર રહ્યા છે. જો આ સ્થિતિ યથાવત રહે તો ભારતની આયાત બિલ, ચાલુ ખાતાની ખાધ અને ફુગાવા પર સીધી અસર પડી શકે છે.
- નબળા ચોમાસાની આગાહી: ઇન્ડિયા મેટિરોલોજિકલ ડિપાર્ટમેન્ટ (IMD) એ 2026 માટે સામાન્ય કરતાં ઓછા ચોમાસાની આગાહી કરી છે, જેમાં વરસાદ લાંબા ગાળાની સરેરાશ (LPA) ના 92% રહેવાની શક્યતા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ચોમાસું નબળું રહેવાની આગાહી છે, જેના કારણે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો અને કૃષિ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
- નબળો રૂપિયો: ભારતીય રૂપિયો ડોલર સામે રેકોર્ડ નીચા સ્તરની નજીક પહોંચ્યો છે, જે 94 નો આંકડો વટાવી ગયો છે. આનાથી આયાતી ફુગાવો વધુ વકર્યો છે અને નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતા પર દબાણ આવ્યું છે.
બજારના મૂલ્યાંકન (Valuation) અંગે મિશ્ર સંકેતો છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે નિફ્ટીનો ફોરવર્ડ P/E રેશિયો ઐતિહાસિક સરેરાશ કરતાં વધી શકે છે, અને ઉભરતા બજારોની સરખામણીમાં તેનું પ્રીમિયમ હજુ પણ સાવચેતી સૂચવે છે. આ બધાની વચ્ચે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) સતત વેચાણ કરી રહ્યા છે. માર્ચ 2026 માં જ FIIs એ નોંધપાત્ર રકમ બજારમાંથી બહાર કાઢી લીધી છે, જે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વધ્યા બાદથી ચાલી રહેલા મોટા ઘટાડાનો એક ભાગ છે.
આ સતત જોખમો ઇક્વિટી રેલી માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. ઊંચા તેલના ભાવ ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધને પહોળી કરી શકે છે અને ફુગાવાને વેગ આપી શકે છે, જેનાથી કોર્પોરેટ માર્જિન અને ગ્રાહક માંગ પર દબાણ આવશે. નબળા ચોમાસાથી ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈ શકે છે, જે ગ્રામીણ આવક અને માલસામાન તથા સેવાઓની માંગને અસર કરશે. નબળો રૂપિયો પણ આ દબાણમાં વધારો કરે છે. એપ્રિલ અને જુલાઈ 2026 વચ્ચે લગભગ $67 બિલિયન ના IPO શેર અનલોક થવાના છે, જે બજાર પર દબાણ વધારી શકે છે. જો ક્રૂડના ભાવ ઊંચા રહે અને માંગ નબળી પડે, તો FY27 માટેના કમાણીના અનુમાનોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
મે 2026 માં બજારની દિશા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, ચોમાસાની વાસ્તવિક કામગીરી અને કોર્પોરેટ ઇન્ડિયાની માર્જિનના દબાણને પહોંચી વળવાની ક્ષમતા પર નિર્ભર રહેશે. સ્થાનિક રોકાણકારોએ ટેકો આપ્યો હોવા છતાં, FIIs ના સતત વેચાણ અને આર્થિક પડકારોને કારણે વધુ અસ્થિરતા સંભવ છે.
