Whalesbook
બજારમાં તેજી, પણ ચિંતા યથાવત: રૂપિયો ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ
૨૫ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ઘટવાના સંકેતો અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલથી નીચે આવવાને કારણે ભારતીય શેરબજારે સતત બીજા દિવસે તેજી જાળવી રાખી. BSE પર Sensex અને Nifty બંને ઊંચા સ્તરે બંધ થયા, જેનાથી રોકાણકારોની સંપત્તિમાં ₹8.23 લાખ કરોડનો વધારો થયો. Sensex 1.63% વધીને 75,273.45 પર અને Nifty 1.72% વધીને 23,306.45 પર બંધ થયો. BSE પર કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ₹431.02 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઘટવાથી રાહત:
આ તેજીનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $100 ની નીચે જવાનું રહ્યું. આનાથી ભારતની આયાત ખર્ચ અને ફુગાવા અંગેની ચિંતાઓ ઓછી થઈ.
રૂપિયો ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ, FPI નો મોટો ઘટાડો:
જ્યારે શેરબજારમાં તેજી હતી, ત્યારે ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે 93.98 ની નવી ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ પહોંચ્યો અને 93.97 પર બંધ થયો. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં રૂપિયો 9.96% ઘટ્યો છે, જે છેલ્લા 12 વર્ષમાં સૌથી મોટો ઘટાડો છે અને એશિયામાં સૌથી નબળો દેખાવ કરનાર ચલણ બન્યો છે. ડોલરની મજબૂત માંગ, ખાસ કરીને ઓઇલ ઇમ્પોર્ટર્સ તરફથી, અને ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર (FPI) દ્વારા ₹1,805.37 કરોડનો મોટો આઉટફ્લો આ ઘટાડાના મુખ્ય કારણો છે. નોન-ડિલિવરેબલ ફોરવર્ડ કોન્ટ્રાક્ટ્સ (Non-deliverable forward contracts) ના સેટલમેન્ટથી પણ ડોલરની માંગમાં વધારો થયો. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ રૂપિયાને 94 ની ઉપર જતા રોકવા માટે હસ્તક્ષેપ કર્યો, પરંતુ ઘટાડાનું વલણ ચાલુ રહ્યું.
FPI નો સતત ઘટાડો:
૨૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, આ નાણાકીય વર્ષમાં FPI દ્વારા ₹1 લાખ કરોડ થી વધુનો આઉટફ્લો નોંધાયો છે. આ વિદેશી રોકાણકારોના વિશ્વાસના અભાવને સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.
ઉચ્ચ વોલેટિલિટી અને આર્થિક પડકારો:
બજારની અપેક્ષિત વધઘટનો સંકેત આપતો ઇન્ડિયા VIX (India VIX) 24.64 પર સ્થિર રહ્યો. આ સ્તર, જે માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં વર્ષ-દર-વર્ષ 157% થી વધુ વધ્યો છે, તે વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ અને કોમોડિટીના ભાવને કારણે ચાલુ રહેલી અનિશ્ચિતતા દર્શાવે છે. VIX ના તાજેતરના 26 થી ઉપરના સ્તરો સૂચવે છે કે ટ્રેડર્સ મોટા ભાવ ફેરફારોની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. આ ઉચ્ચ વોલેટિલિટી સૂચવે છે કે દિવસના ઉછાળા છતાં, રોકાણકારોમાં સાવચેતી યથાવત છે.
આર્થિક પડકારો યથાવત:
બજારની તેજી ઘણીવાર ગંભીર આર્થિક મુદ્દાઓને ઢાંકી દે છે. રૂપિયાનું પતન અને FPI આઉટફ્લો એ વિદેશી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ન હોવાનું સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે. ભૌગોલિક તણાવ ઘટવાથી થોડી રાહત મળી શકે છે, પરંતુ જો સંઘર્ષ ચાલુ રહે અથવા તેલના ભાવ $100 થી ઉપર જાય, તો ભારતનો ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit - CAD) તેલના ભાવમાં દરેક $10 ના વધારા દીઠ 30-40 બેસિસ પોઈન્ટ વધી શકે છે અને ફુગાવામાં 80-100 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે, જે GDP વૃદ્ધિને ધીમી પાડી શકે છે.
RBI નો સંતુલનનો પ્રયાસ અને વેલ્યુએશન:
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ડોલર વેચીને રૂપિયાને ટેકો આપવાના પ્રયાસો અને તેની મોનેટરી પોલિસીના લક્ષ્યો વચ્ચે સંતુલન જાળવી રહી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે RBI એ રૂપિયાને બચાવવા માટે માર્ચ મહિનામાં $15 અબજ થી વધુનું વેચાણ કર્યું, જેનાથી ફોરેક્સ રિઝર્વ ઘટ્યા છે. આ હસ્તક્ષેપ રૂપિયા પરના દબાણને સ્પષ્ટ કરે છે. વિશ્લેષકો માને છે કે જો તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે અને RBI નો હસ્તક્ષેપ ઘટશે, તો રૂપિયો 94 અથવા 94.25 સુધી જઈ શકે છે.
સાથી બજારોની સરખામણીમાં પ્રીમિયમ વેલ્યુએશન:
૨૪ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ Nifty ના આશરે 20.05 ના P/E રેશિયો પર આધારિત ભારતીય શેરબજારનું વેલ્યુએશન હજુ પણ ચીન, કોરિયા અને હોંગકોંગ જેવા બજારો કરતાં વધારે છે. આ પ્રીમિયમ ભારતીય ઇક્વિટીને ગ્રોથ સ્ટોરી તરીકે રજૂ કરે છે, વેલ્યુ પ્લે તરીકે નહીં. વિદેશી રોકાણકારો માટે, આ ઊંચું વેલ્યુએશન, નબળા રૂપિયા અને સ્થાનિક જોખમો સાથે મળીને, અનિશ્ચિત વૈશ્વિક સમયગાળા દરમિયાન ભારતને અન્ય પ્રાદેશિક વિકલ્પો કરતાં ઓછું આકર્ષક બનાવે છે.
આઉટલૂક: વોલેટિલિટીની અપેક્ષા:
વિશ્લેષકો બજારમાં સતત વોલેટિલિટીની અપેક્ષા રાખે છે. જ્યારે સ્થાનિક માંગ અને સરકારી ખર્ચ કેટલાક ટેકા પૂરા પાડે છે, ત્યારે FPI આઉટફ્લો અને ઊંચા તેલના ભાવની અસર સેન્ટિમેન્ટને ઘટાડી શકે છે. રૂપિયાની હિલચાલ તેલના ભાવ અને ભૌગોલિક ઘટનાઓ સાથે જોડાયેલી રહેશે, અને જો વર્તમાન દબાણ ચાલુ રહેશે તો તેમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. ૨૦૨૬ ના માર્ચ મહિનાની આસપાસ ભારત-યુએસ વેપાર કરારનું અપેક્ષિત પરિણામ ચલણની સ્થિરતા અને રોકાણ પ્રવાહ માટે મુખ્ય પરિબળ રહેશે.