ભારત સરકાર વિદેશી રોકાણકારોને વધુ આકર્ષવા માટે નવી યોજનાઓ લાવવાની તૈયારીમાં છે. નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું કે, બોન્ડ માર્કેટ ઉપરાંત અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ મૂડી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવા પગલાં લેવાશે. આ સાથે, સરકાર ફાઇનાન્સિયલ માર્કેટને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
શું છે નવી યોજના?
નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું કે, તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા નીતિગત સુધારા માત્ર શરૂઆત છે. સરકાર વિદેશી રોકાણકારો માટે નવા અને વધુ સારા માળખાકીય ફેરફારો લાવશે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં લિક્વિડિટી (Liquidity) વધારવાનો અને દેવું લેવાનો ખર્ચ ઘટાડવાનો છે. સરકાર ઇચ્છી રહી છે કે ભારત વૈશ્વિક ફાઇનાન્સિયલ માર્કેટ સાથે વધુ સારી રીતે જોડાય.
તાજેતરના સુધારા શું હતા?
આ પહેલા જૂન 2026 માં, ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) વિદેશી રોકાણકારો માટે ગવર્નમેન્ટ સિક્યોરિટીઝ (Government Securities) માં રોકાણ કરવું સરળ બનાવ્યું હતું. 'ફુલ્લી એક્સેસિબલ રૂટ' (Fully Accessible Route - FAR) હેઠળ, વિદેશી રોકાણકારો હવે 15, 30 અને 40 વર્ષની સરકારી સિક્યોરિટીઝમાં સરળતાથી રોકાણ કરી શકે છે. આ રોકાણને વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે, સરકારે વ્યાજ અને કેપિટલ ગેઇન્સ (Capital Gains) પર આવકવેરામાંથી મુક્તિ આપી છે. આનાથી 20% વિથહોલ્ડિંગ ટેક્સ (Withholding Tax) અને 12.5% લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ (Long-term Capital Gains Tax) જેવી જૂની અડચણો દૂર થઈ છે.
આર્થિક પડકારો પર નજર
જોકે, નાણા મંત્રીએ દેશ સામે કેટલાક આર્થિક પડકારોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. આમાં વધતા ટેરિફ (Tariffs), આયાતી ચીજવસ્તુઓ પર વધુ પડતી નિર્ભરતા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં (Global Supply Chain) સંભવિત વિક્ષેપોનો સમાવેશ થાય છે. ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) ના ભાવ, ખાતરની કિંમતો અને શિપિંગ (Shipping) દરોમાં થતા ફેરફારો પણ દબાણ ઊભું કરી શકે છે. ચોમાસાની સ્થિતિ અંગે પણ સાવચેતી રાખવામાં આવી રહી છે, કારણ કે નબળા ચોમાસાની અસર ગ્રામીણ માંગ (Rural Demand) પર પડી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
રોકાણકારોએ આગામી મહિનાઓમાં આ નીતિગત ફેરફારોની સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ (Sovereign Bond Yields) અને રૂપિયાની સ્થિરતા (Rupee Stability) પર થતી અસર પર નજીકથી નજર રાખવી પડશે. આ પહેલની સફળતા વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણ (Foreign Portfolio Investment) ના વોલ્યુમ અને ભારતીય ડેટ માર્કેટ (Debt Market) ની ઊંડાઈમાં પ્રતિબિંબિત થશે. ક્રૂડ ઓઇલ અને શિપિંગના ભાવો પર નજર રાખવી પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
