ભારતે હવે GDP ગણવા માટેનું બેઝ યર બદલીને **2022-23** કરી દીધું છે. GST અને e-Vahan જેવા આધુનિક ડેટાના ઉપયોગથી આર્થિક ગતિવિધિઓ વધુ સ્પષ્ટ થશે, પરંતુ તેના કારણે ફિસ્કલ ડેફિસિટ અને ડેટ-ટુ-GDP રેશિયો પર અસર જોવા મળી શકે છે.
ભારત સરકારના Ministry of Statistics and Programme Implementation એ GDP માટેનું બેઝ યર વર્ષ 2011-12 થી બદલીને 2022-23 કરી દીધું છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દેશની આર્થિક સ્થિતિને આજના સમય મુજબ સચોટ રીતે પ્રતિબિંબિત કરવાનો છે. છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાનું માળખું ઘણું બદલાયું છે, જેને જૂની પદ્ધતિથી માપવું મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું.\n\n### ડેટા કલેક્શનમાં આધુનિક અભિગમ\n\nનવી પદ્ધતિમાં GST ફાઇલિંગ્સ, e-Vahan અને પ્રોડ્યુસર પ્રાઇસ ટ્રેકર્સ જેવા સ્ત્રોતોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સરકારે 'ડબલ ડિફ્લેશન' (Double Deflation) પદ્ધતિ અપનાવી છે, જે વસ્તુઓ અને સેવાઓના ઉત્પાદન તથા વપરાશના ફુગાવાને અલગ રીતે ગણે છે. આનાથી ફિનટેક, લોજિસ્ટિક્સ અને પ્રોફેશનલ સર્વિસિસ જેવા નવા સેક્ટર્સનું યોગદાન હવે વધુ સ્પષ્ટપણે દેખાશે.\n\n### શું છે 'ડિનોમિનેટર ઈફેક્ટ'?\n\nઆ ફેરફાર માત્ર આંકડાકીય નથી, પણ તેનાથી રોકાણકારોના ગણિત પર અસર પડશે. નવી પદ્ધતિમાં નોમિનલ GDP ના આંકડા અગાઉ કરતા 3% થી 4% ઓછા દેખાઈ શકે છે. આના કારણે 'ડિનોમિનેટર ઈફેક્ટ' ઉભી થાય છે—એટલે કે જ્યારે GDP નો કુલ આંકડો નાનો લાગે, ત્યારે ફિસ્કલ ડેફિસિટ અને દેવાનો રેશિયો કાગળ પર વધારે દેખાય છે. જોકે, સરકારના વાસ્તવિક ખર્ચમાં કોઈ ફેરફાર નથી થયો, માત્ર ગણતરીની પદ્ધતિ બદલાઈ છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?\n\nસૌથી મોટું જોખમ જૂના અને નવા ડેટાની સરખામણી કરવાનું છે. બંને સિરીઝની પદ્ધતિઓ અલગ હોવાથી તેની સીધી તુલના કરી શકાશે નહીં. નિષ્ણાતોના મતે, હવે રોકાણકારોએ માત્ર હેડલાઇન આંકડા પાછળ ભાગવાને બદલે સેક્ટર મુજબના ગ્રોથ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. આવનારા બજેટ અને સરકારી રિપોર્ટ્સમાં ફિસ્કલ રેશિયો કેવી રીતે મેનેજ થાય છે, તેના પર બજારની નજર રહેશે.