ભારત સરકાર સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે **₹1.27 લાખ કરોડ** ના પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. Tata Electronics અને Applied Materials જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ ભારતમાં મોટું રોકાણ કરી રહી છે, પરંતુ રોકાણકારોએ લાંબા ગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના પડકારો પર પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
ભારત હવે વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઈનમાં પોતાનું સ્થાન મજબૂત કરવા માટે આક્રમક રીતે આગળ વધી રહ્યું છે. Boston Consulting Group ના રિપોર્ટ મુજબ, બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણો અને ટેકનોલોજીની માંગને કારણે ભારત ચિપ પ્રોડક્શન માટે એક મહત્વનું કેન્દ્ર બની શકે છે. આ પરિવર્તનનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર એસેમ્બલી સુધી મર્યાદિત ન રહેતા, એડવાન્સ્ડ ફેબ્રિકેશન ક્ષેત્રે ભારતને આગળ વધારવાનો છે.\n\n### સરકારની પ્રોત્સાહન યોજના (India Semiconductor Mission)\n\nસરકારે 'ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન' ના બીજા તબક્કા માટે અંદાજે ₹1.27 લાખ કરોડ ફાળવ્યા છે. આ ફંડિંગનો હેતુ માત્ર એસેમ્બલી યુનિટ્સ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ સ્પેશિયલાઈઝ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ સાધનો, હાઈ-પ્યુરિટી ગેસ અને એડવાન્સ્ડ સબસ્ટ્રેટ્સ જેવા સમગ્ર વેલ્યુ ચેઈનને ટેકો આપવાનો છે.\n\n### કોર્પોરેટ રોકાણ અને મોટા પ્રોજેક્ટ્સ\n\nખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓ ભારતમાં તેમના ઉત્પાદન મથકો સ્થાપવા ઉત્સુક છે:\n* Applied Materials: વર્ષ 2035 સુધીમાં ભારતમાં USD 5 અબજ નું રોકાણ કરવાની યોજના.\n* Lam Research: સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમ માટે ₹10,000 કરોડ નું રોકાણ.\n* Tata Electronics: ગુજરાતના ધોલેરામાં 363 એકર માં વિશાળ સેમિકન્ડક્ટર ફેસિલિટીનું નિર્માણ.\n\n### AI ની વધતી માંગ અને પડકારો\n\nઆર્ટીફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ અને મેમરી ચિપ્સની માંગ ખૂબ જ વધી ગઈ છે. જોકે, આ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવું સરળ નથી. પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવા માટે અતિશય મૂડી (Capital), સ્થિર પાવર સપ્લાય અને મોટી માત્રામાં શુદ્ધ પાણીની જરૂર પડે છે. ઉપરાંત, પ્રોજેક્ટ શરૂ થયા બાદ નફો મળતા વર્ષો નીકળી જાય છે. આ ઉપરાંત, કાચા માલ (Rare Gases) માટે વિદેશી નિર્ભરતા હજુ પણ એક લાંબાગાળાનો પડકાર છે.\n\n### રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?\n\nઆ સેક્ટરમાં સફળતા પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણ (Execution) પર નિર્ભર છે. રોકાણકારોએ ધોલેરા જેવા પ્રોજેક્ટ્સની પ્રોગ્રેસ, સબસિડી વિતરણની ઝડપ અને વેન્ડર ઇકોસિસ્ટમના વિકાસ પર સતત નજર રાખવી જોઈએ.