ટેક્સનો માર અને વધતી સ્પર્ધા:
આ મોટા પાયે વેચવાલીનું મુખ્ય કારણ ભારતનો બદલાયેલો લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (LTCG) ટેક્સ નિયમ છે. 1લી એપ્રિલ, 2026 થી, LTCG પર 12.5% ટેક્સ લાગુ પડશે, જેમાં ઇન્ડેક્સેશનના લાભો નહીં મળે. આના કારણે ભારતીય રોકાણો પરનું આફ્ટર-ટેક્સ રિટર્ન વિદેશી રોકાણકારો માટે ઓછું આકર્ષક બન્યું છે. માર્કેટ એક્સપર્ટ સમીર અરોરા (Samir Arora) આ ટેક્સ ફેરફારને 'મોટી ભૂલ' ગણાવી રહ્યા છે, જે ભારતની રોકાણ છબીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
તેનાથી વિપરીત, તાઈવાન (Taiwan) અને દક્ષિણ કોરિયા (South Korea) જેવા દેશોમાં વિદેશી રોકાણકારો માટે ઇક્વિટી પર કોઈ કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ લાગતો નથી. આ એશિયન બજારો AI ટ્રેન્ડ્સ અને મજબૂત ટેક નિકાસને કારણે આકર્ષક બની રહ્યા છે, જ્યાં ત્રણ મહિનામાં (જુલાઈ 2025 સુધી) લગભગ $25.7 બિલિયનનું વિદેશી રોકાણ આવ્યું છે. બીજી તરફ, જુલાઈ 2025 માં ભારતે $2 બિલિયનથી વધુનો આઉટફ્લો જોયો, જે તે પ્રદેશમાં તે વર્ષનો સૌથી મોટો માસિક ઘટાડો હતો.
ઘરેલું રોકાણકારોનો મજબૂત ટેકો:
જોકે, આ ગાળામાં ભારતીય ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) એ મોટી ખરીદી કરીને બજારને ટેકો આપ્યો છે. DIIs એ FY26 માં આશરે ₹8.31 લાખ કરોડના શેર ખરીદ્યા છે. CY25 માં DII ઇક્વિટી ઇનફ્લો $90.1 બિલિયનના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો છે, જે CY24 માં $62.9 બિલિયન હતો. SIPs (Systematic Investment Plans) દ્વારા નિયમિત ₹30,000 કરોડના ઇનફ્લો અને વીમા કંપનીઓ તથા EPFO (Employees' Provident Fund Organisation) ના યોગદાનથી આ ખરીદીનો આધાર જળવાઈ રહેવાની અપેક્ષા છે.
વેલ્યુએશન અને વૈશ્વિક પરિબળો:
ભારતીય શેરબજાર અન્ય ઉભરતા બજારો (Emerging Markets) કરતાં ઊંચા વેલ્યુએશન પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. Nifty નો P/E રેશિયો 20.690 (માર્ચ 26, 2026) ની સરખામણીમાં MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ ઇન્ડેક્સ (MSCI Emerging Markets Index) નો P/E 16.98 (જાન્યુઆરી 1, 2026) છે. આ પ્રીમિયમ અને ધીમી અર્નિંગ ગ્રોથની અપેક્ષાઓ વિદેશી રોકાણકારોને સાવચેત કરી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $108 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા છે, જે ભારતની આયાત-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા માટે ચિંતાનો વિષય છે. ઓઇલમાં દરેક $10 નો વધારો GDP ના 0.4-0.5% જેટલો કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (Current Account Deficit) વધારી શકે છે.
ભવિષ્યનું ચિત્ર:
વિશ્લેષકો FY27 ના બીજા ભાગમાં વિદેશી રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટમાં સુધારો જોઈ રહ્યા છે. આ માટે રૂપિયામાં સ્થિરતા, કોર્પોરેટ અર્નિંગ્સમાં ઝડપી વૃદ્ધિ (FY27 માટે 12-14% અનુમાનિત) અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ (US Federal Reserve) દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડો જેવી પરિસ્થિતિઓ અનુકૂળ બની શકે છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સ (Goldman Sachs) FY27 માં 16% નફા વૃદ્ધિની આગાહી કરી રહ્યું છે, જ્યારે S&P ગ્લોબલ રેટિંગ્સ (S&P Global Ratings) એ FY27 માટે GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ 7.1% કર્યો છે. જોકે, આ સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ નીતિગત અને આર્થિક પડકારોના અસરકારક સંચાલન પર નિર્ભર રહેશે.