ભારત અને રશિયાએ **2030** સુધીમાં **$100 બિલિયન**ના વાર્ષિક વેપારનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે, પરંતુ આ યોજના સામે અમેરિકાના સંભવિત ટેરિફના અવરોધો આવી રહ્યા છે. હાલમાં ક્રૂડ ઓઈલની આયાતને કારણે વેપાર ખાધ વધી રહી છે, જેની વચ્ચે રોકાણકારો 'Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.
ભારત અને રશિયા પોતાના આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે કામ કરી રહ્યા છે. બંને દેશોએ 2030 સુધીમાં $100 બિલિયનનો દ્વિપક્ષીય વેપાર અને $50 બિલિયનના રોકાણનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય બંને દેશો વચ્ચેની મજબૂત ભાગીદારી દર્શાવે છે, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમો પર પણ ભારતીય નીતિ નિર્ધારકો અને રોકાણકારોની નજર છે.
એનર્જી પર નિર્ભરતા અને વેપાર ખાધ
હાલમાં ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો વેપાર મુખ્યત્વે એનર્જી સેક્ટર પર આધારિત છે. કુલ વેપાર આશરે $70 બિલિયન સુધી પહોંચ્યો છે, પરંતુ તેમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઈલની આયાતનો હિસ્સો 80% જેટલો મોટો છે. આનાથી વેપાર ખાધમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે, કારણ કે ભારત રશિયા પાસેથી $55 બિલિયનથી વધુની આયાત કરે છે. જોકે સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ મળવાથી ભારતીય રિફાઇનરીઓને ફાયદો થયો છે, પરંતુ આ વેપાર અસંતુલન ચાલુ ખાતા (Current Account) પર દબાણ વધારી રહ્યું છે.
અમેરિકાનું નવું વિધેયક અને સંભવિત જોખમ
સૌથી મોટું જોખમ અમેરિકાના 'Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' માં રહેલું છે. યુએસ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં વિચારણા હેઠળના આ ખરડામાં રશિયન એનર્જી ખરીદનારા દેશો પર 100% સુધીના ટેરિફ લગાવવાની દરખાસ્ત છે. જો આ કાયદો બને છે, તો તે ભારતની એનર્જી આયાત વ્યૂહરચનાને સીધી અસર કરી શકે છે. જોકે આ હજુ એક કાયદાકીય પ્રક્રિયા છે, પરંતુ તેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ સર્જાયો છે.
આગળનો રસ્તો
ભારત હવે માત્ર ક્રૂડ ઓઈલ પૂરતું સીમિત રહેવાને બદલે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ કમ્પોનન્ટ્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સના નિકાસ પર ભાર મૂકી રહ્યું છે. રોકાણકારો માટે હવે સૌથી મહત્વના ફેક્ટર એટલે કે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, નોન-એનર્જી ટ્રેડની પ્રગતિ અને અમેરિકાના સંભવિત ટેરિફ કાયદાની અંતિમ જોગવાઈઓ પર ધ્યાન આપવું અત્યંત જરૂરી છે.