India અને Russia એ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને **$100 બિલિયન** સુધી પહોંચાડવાનો મહત્વકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આ લક્ષ્યાંક મુખ્યત્વે ઉર્જા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા હાંસલ કરવામાં આવશે.
India અને Russia એ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને $100 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. બંને દેશોના નેતૃત્વ હેઠળ, આ લક્ષ્યાંક ઉર્જા ક્ષેત્રમાં સહયોગ અને મોટા પાયાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ પર આધાર રાખે છે.
ઉર્જા ક્ષેત્રમાં સહયોગ:
આ વ્યૂહાત્મક સંબંધમાં ઉર્જા સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ છે. తమిళનાડુમાં સ્થિત કુડનકુલમ ન્યુક્લિયર પાવર પ્રોજેક્ટ (Kudankulam Nuclear Power Project) આ સહયોગનું કેન્દ્રબિંદુ બની રહ્યું છે. યુનિટ 3 અને 4 નું બાંધકામ આગળ વધી રહ્યું છે, જ્યારે યુનિટ 5 માં પ્રેશર વેસલ (Pressure Vessel) ની સ્થાપના સાથે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ થયું છે. આ યુનિટ 2026 ના અંત સુધીમાં કાર્યરત થવાની અપેક્ષા છે.
વધતી રોજગારી અને કુશળ વ્યાવસાયિકો:
ઉર્જા ઉપરાંત, Russia માં કામ કરતા કુશળ ભારતીય વ્યાવસાયિકોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. અધિકારીઓના અંદાજ મુજબ, થોડા વર્ષો પહેલા 10,000 થી 15,000 ની રેન્જમાં રહેલી આ સંખ્યા ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં 100,000 થી વધુ થઈ ગઈ છે. આ દર્શાવે છે કે બંને દેશો આર્થિક જોડાણને વિસ્તૃત કરવા માટે પ્રતિભાના એકીકરણ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
પડકારો અને જોખમો:
આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાઓ સાથે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ જોખમો અને પડકારો પણ જોડાયેલા છે. કુડનકુલમ ન્યુક્લિયર પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં લગભગ 55 ટકા નો વધારો થયો છે, જે વીજળીના દરો પર દબાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, વેપાર ખાધ (Trade Balance) Russia ની તરફેણમાં ભારે ઝૂકેલી છે, જેના કારણે India ને નવા નિકાસ માર્ગો શોધવાની જરૂર છે.
ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિ:
Russia-Ukraine યુદ્ધ સંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો (Sanctions) બેંકિંગ, ચુકવણી અને લોજિસ્ટિક્સમાં જટિલતાઓ ઊભી કરી રહ્યા છે. આનાથી પુરવઠા શૃંખલા (Supply Chains) અને મૂડીની હિલચાલ અંગે અનિશ્ચિતતા વધી શકે છે.
આગળ શું?
બજારની નજર 12-13 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી 18મી BRICS સમિટ પર રહેશે. આ ઇવેન્ટ India-Russia ઇન્ટરગવર્નમેન્ટલ કમિશન (Intergovernmental Commission) ના સત્ર સાથે મળીને 2030 ના વેપાર લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવા માટે બંને દેશો દ્વારા લેવાયેલા પગલાંઓ પર વધુ સ્પષ્ટતા આપશે.