ભારત સરકાર **₹60,000 કરોડ**ના PM-SETU પ્રોજેક્ટ હેઠળ **1,000** ITI ને આધુનિક બનાવશે. આ પહેલમાં ખાનગી કંપનીઓને **51%** હિસ્સો આપીને મેનેજમેન્ટની કમાન સોંપવામાં આવશે.
ભારત સરકાર દેશના વોકેશનલ ટ્રેનિંગ માળખાને બદલવા માટે Pradhan Mantri Skilling and Employability Transformation through Upgraded ITIs (PM-SETU) પ્રોજેક્ટ શરૂ કરી રહી છે. આ ₹60,000 કરોડનો પ્રોજેક્ટ ખાસ કરીને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને એનર્જી સેક્ટરની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આમાં 200 હબ ITI અને 800 સ્પોક ITI ને નવું રૂપ આપવામાં આવશે.
ખાનગી ક્ષેત્રના હાથમાં કમાન
આ યોજનાનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે ઓપરેશનલ કંટ્રોલનું ખાનગીકરણ. સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV) દ્વારા ખાનગી ભાગીદારોને ITI ક્લસ્ટર્સના સંચાલનમાં 51% કન્ટ્રોલિંગ હિસ્સો આપવામાં આવશે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇન્ડસ્ટ્રીની જરૂરિયાત મુજબ અભ્યાસક્રમ બનાવવાનો અને લેબ્સમાં આધુનિક મશીનરી ઇન્સ્ટોલ કરવાનો છે.
ફંડિંગ અને CSR નો ઉપયોગ
આ પ્રોજેક્ટમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર સિવાય ઇન્ડસ્ટ્રી પાર્ટનર્સ પણ 17% ફંડનું યોગદાન આપશે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે આ રકમ કંપનીઓ તેમના CSR (Corporate Social Responsibility) ફંડમાંથી આપી શકશે. આનાથી કંપનીઓ માટે સ્કિલ ડેવલપમેન્ટમાં રોકાણ કરવું સરળ બનશે અને તેમને પોતાના સપ્લાય ચેઇન માટે તૈયાર ટેલેન્ટ મળી રહેશે.
અમલીકરણ અને જોખમો
યોજના કાગળ પર તો મજબૂત છે, પરંતુ તેની સફળતા SPV ના ગઠન પર નિર્ભર છે. કેન્દ્ર, રાજ્ય અને ખાનગી કંપનીઓ વચ્ચેનું સંકલન એક મોટો પડકાર બની શકે છે. જો અમલીકરણમાં વિલંબ થાય અથવા ખાનગી કંપનીઓનો રસ ઘટે, તો આ પ્રોજેક્ટના ટાર્ગેટ પૂરા કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
આ સાથે જ સરકાર હવે NCVET અને સેક્ટર સ્કિલ કાઉન્સિલ્સને વધુ સત્તા આપી રહી છે, જેથી સર્ટિફિકેશન પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવી શકાય.