ડેટા સેન્ટર માટે રાજ્યો દ્વારા અપાતી આડેધડ સબસિડી સામે ચીફ ઈકોનોમિક એડવાઈઝર V. Anantha Nageswaran એ ચેતવણી આપી છે. ટેક્સપેયર્સના નાણાં અને પાવર ગ્રીડના સંભવિત જોખમને ટાળવા માટે Niti Aayog હવે એક નવું અને કડક ફ્રેમવર્ક અમલમાં મૂકી રહ્યું છે.
દેશમાં હાઈપરસ્કેલ ડેટા સેન્ટર્સને આકર્ષવા માટે રાજ્યો વચ્ચે જે સ્પર્ધા ચાલી રહી છે, તે હવે સરકારની ચિંતાનો વિષય બની છે. ચીફ ઈકોનોમિક એડવાઈઝર V. Anantha Nageswaran ના મતે, વીજળી અને જમીન પર અપાતી ભારે છૂટછાટો લાંબા ગાળે સ્થાનિક અર્થતંત્ર માટે બોજ બની શકે છે.
જોખમી મોડેલ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર અસર
ડેટા સેન્ટર બિઝનેસ મોડેલની ખાસિયત એ છે કે તેમાં વપરાતા હાઈ-ટેક હાર્ડવેરનું આયુષ્ય સામાન્ય રીતે માત્ર 6 વર્ષ જેટલું હોય છે. જ્યારે કંપનીઓ શોર્ટ-ટર્મ લીઝિંગ મોડેલ પર કામ કરતી હોય, ત્યારે તેમનું કોઈ ચોક્કસ લોકેશન પર લાંબો સમય ટકી રહેવાનું કોઈ ગેરંટી હોતું નથી. જો કંપનીઓ પોતાનો પ્લાન્ટ શિફ્ટ કરે કે ડિફોલ્ટ થાય, તો સ્પેશિયલાઈઝ્ડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો મોટો બોજ સ્થાનિક બેંકો અને પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ પર આવી શકે છે.
Niti Aayog નું નવું ફ્રેમવર્ક
આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે Niti Aayog એ એક નવું મૂલ્યાંકન માળખું તૈયાર કર્યું છે. આ ગાઈડલાઈન્સ મુજબ, હવે સબસિડી માત્ર જાહેરાતો જોઈને નહીં, પરંતુ પ્રોજેક્ટની વાસ્તવિક સફળતા અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સજ્જતા (જેમ કે પાણી અને વીજળીની ખાતરી) ના આધારે આપવામાં આવશે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે ગ્રીડ અપગ્રેડનો ખર્ચ પ્રોજેક્ટ પોતે જ ઉઠાવે, જેથી ટેક્સપેયર્સના પૈસા વેડફાય નહીં.
ઉદ્યોગ માટે હવે શું?
આવનારા સમયમાં સબસિડીના કરારો વધુ પારદર્શક બનશે. હવે રોકાણકારો અને ડેવલપર્સે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રેડિનેસ અને લાંબા ગાળાની સ્થિરતા પર ધ્યાન આપવું પડશે. આગામી સમયમાં સબસિડીના લાભો કરતા પ્રોજેક્ટની 'કોસ્ટ-એકાઉન્ટેબિલિટી' વધુ મહત્વની સાબિત થશે.